Geopolitiek is géén knutselwerk

 Geopolitiek is een globale langetermijnvisie op de wereld

Een NAVO zonder een gemeenschappelijke geopolitieke visie

De NAVO is nog altijd de beste instantie voor Europa om een antwoord te vinden op de onstabiele internationale situatie. Alleen lijkt dat onmogelijk.

Het begint uiteraard met een gebrek aan een  gemeenschappelijke geostrategische visie van de VS en de EU-leden. Beter gezegd de VS hebben een geostrategische visie, de EU heeft er geen.

Het verklaart waarom de NAVO (en de EU) niet in staat zijn om eensgezind bij te dragen tot een gemeenschappelijke visie inclusief de bijhorende diplomatie en machtsinstrumenten. 

Het verklaart ook de dominantie van de VS tijdens de wording van een ‘Europese Unie”.  Via Groot-Brittannië bepaalden de VS aanvankelijk hoe die er mocht uitzien: een economisch afzetgebied maar géén politieke zwaargewicht. Herinnert u de discussie over verdiepen of uitbreiden van de EU? Het werd de uitbreiding zoals de VS dat wilden.

En nu de EU toch aan politiek gewicht wint, wordt het allengs duidelijk dat de EU-commissie faalt, meer zelfs, dat de EU-verantwoordelijken volharden in hun arrogante omgang met de wetenschap en cruciale maatschappelijke problemen. Denk aan de migratieaanpak en de Green Deal die blijvend miljarden verslinden en leidt tot de instorting van onze industriële basis, onze sociale voorzieningen onder druk zet, en oorzaak is van welvaartsverlies voor de ganse bevolking.

Voor de NAVO is er geen betere én stabieler omschrijving van de strategische doelstelling dan deze boutade afkomstig van de eerste (Britse) Secretaris Generaal, Lord Hastings Ismay:

To keep the Americans IN, the Russians OUT and the Germans DOWN

Dat laatste zorgde recentelijk voor enkele nogal vernederende acties toen bleek dat de VS de telefoon van Angela Merkel afluisterden en het werd zelfs ronduit economische sabotage toen de Nord Stream2-pijpleiding werden opgeblazen waardoor niet alleen Duitsland maar gans de EU afgesneden werd van goedkope Russische energie.

Deze twee voorbeelden passen perfect in de containmentpolitiek van de VS die door  president Truman in 1947 werd geactiveerd en nu medeoorzaak is van  een verwoestende oorlog. Toen de VS voorstelden om Georgië en Oekraïne op te nemen in de NAVO was dat zonder een gemeenschappelijke Europees standpunt. Dat de twee grootste landen, Duitsland en Frankrijk tegen dit voorstel waren, werd genegeerd.

Het is trouwens door een gebrek aan een gemeenschappelijke EU strategie dat we ook niet tijdig inzagen dat het vredesdividend méér was dan een vredesboodschap: het was de degradatie van een verwende politieke elite tot verklede Sinterklazen die het als hun  voornaamste taak beschouwden om het eigen volk financieel te pamperen tot vér voorbij de  eigenlijke mogelijkheden. Zo werkten de meeste EU-lidstaten  zichzelf in een ondergeschikte rol waar ze nu proberen met heel véél geld (schulden)  uit te raken, maar dreigt te falen bij gebrek aan een consistente eensgezinde geopolitieke strategie.

De spelers in een nieuwe wereldorde

 Rusland in de vuurlinie

De beslissing van Poetin om in 2022 een oorlog te starten in Oekraïne met het oog op het realiseren van een regimewissel, nadat in 2014 Oekraïne koos voor een echtscheiding met de Russische Federatie (RF) en de nieuwe bruid de EU en de NAVO in blijde verwachting waren, paste perfect in zijn geostrategische visie. Nadat hij Rusland er economisch bovenop bracht en dus genoot van heel wat binnenlandse steun, wilde hij met de RF de belangrijke Russische minderheden in de vroegere satellietlanden terug onder het RF-dak van ‘moedertje Rusland’ brengen. Naargelang de ene bron is dat onversneden imperialisme, volgens een andere is dit een reactie op de buitenlandse inmenging als onderdeel van een ‘Russofobe’ containmentpolitiek.

De knullige manier waarop Poetin deze oorlog heeft aangepakt – aanvankelijk met véél te weinig middelen en een totaal verkeerde inschatting van deze “militaire operatie” zal hem nog zuur opbreken. Want door deze vastgelopen oorlog heeft Poetin de EU wakker geschud en andere geostrategische troeven moeten prijsgeven: een uitverkoop aan … China.

Door de oorlog in Oekraïne riskeert Rusland zijn eigen Verre Oosten te verliezen

Terwijl hij in Oekraïne probeert een historisch imperium te herstellen, glipt een veel groter deel van Rusland langzaam uit zijn handen: het Verre Oosten ten noorden van China. Dit gebied beslaat 40% van het Russische grondgebied (groter dan Australië), maar telt slechts circa 7,86 miljoen inwoners — ongeveer 5% van de totale bevolking. Sinds de val van de Sovjet-Unie is de bevolking met circa 25% gekrompen. Chinese bedrijven domineren steeds meer bosbouw, landbouw (honderdduizenden hectaren gepacht) en mijnbouw. Schattingen uit eerdere jaren spreken van minstens 350.000 hectaren land in Chinese handen of door China geleased.

Rusland haalt tienduizenden Noord-Koreaanse arbeiders binnen om de tekorten op te vullen. Als Chinese entiteiten de economische meerderheid in bepaalde districten krijgen via land, bedrijven en infrastructuur, kan Beijing dit als krachtige hefboom gebruiken en dat zonder één schot te lossen.

Intussen is het ook duidelijk dat niet Europa maar China de winnaar is van deze ontwikkeling.

Voor het groter belang dat Poetin hecht aan Oekraïne is er een verklaring waar we nergens iets over lezen:

1. Ook al zien we hem als een vijand, toch vindt Poetin én de leidende nomenclatura in Moskou dat het Westen véél belangrijker is dan het verre achterland. Dat verklaart ook waarom de ‘echtscheiding’ van Oekraïne voor nogal wat Russen veel pijnlijker is, onder meer omwille van de grote familiale verwevenheid die nu door de oorlog totaal vernietigd werd.
2. Wie Poetins speech in München in 2007 aandachtig leest zal ook lezen dat hij niet enkel kritisch is voor de VS hegemonie, maar ook deuren opent voor een betere samenwerking met het Westen.

Het geostrategische falen van Europa

Europa heeft de kans gemist om met het nieuwe Rusland na 1990 goede maatschappelijke en economische relaties aan te knopen en om van het einde van de Koude Oorlog gebruik te maken om een geostrategische samenwerking uit te bouwen waardoor onze regio een belangrijke speler zou worden. Dat Donald Trum nu zoete broodjes bakt met Poetin is geen strategische vergissing maar een belangrijke aanpassing in de traditionele strategie nu de EU zelf enige politieke ambitie koestert en de Europese afzetmarkt stilaan ingenomen wordt door China. Dat de RF best géén actieve partner wordt van China is nog niet doorgedrongen in de politieke strategie van de EU .

Door deze strategische blunder werd het opgebouwde kapitaal aan wederzijds vertrouwen na de hereniging van Duitsland heel snel verkwanseld en door een gebrek aan een visionair leiderschap, bleven we afhankelijk van de ‘Angelsaksische’ doelstelling van de NAVO: “To keep the Russians out an the Germans Down”.

Het pijnlijke aan de huidige situatie is dat de EU zelfs sancties oplegt aan Rusland waar we zelf ook zwaar voor betalen. En dan verwijten dat president Trump kiest voor MAGA (Make America Great Again)?

Zoals we schreven in de aanvang: het vredesdividend was veel meer dan een vredesboodschap. Het was de capitulatie van de rijkste economische uithoek van het Euraziatische continent.

Toen begon de neergang die nu zorgt voor zo veel ongemakkelijke waarheden.

 Denk maar aan de masochistische slachtofferrol als kolonisator. De ongeleide migratiestroom inclusief de financiering van het sharia-onderwijs,.De energieafhankelijkheid, en het negeren van de dramatische bijwerkingen (long covid) door de opgelegde controversiële COVID-vaccinatie. Een pandemie waar we ondanks schriftelijke bewijzen (van Tulsi Gabbard Director of National Intelligence van de Verenigde Staten) niet mogen weten dat de pandemie mét medeweten van de VS afkomstig is uit het laboratorium van Wuhan (China).

Of moeten we nog eens wijzen op de neergang van het onderwijs en al even erg, het ondermijnen van de vrije wetenschapsbeoefening door politiek gemotiveerde ideologen en een al even ideologische bedmetting van de traditionerler media.

Van een Green Deal die de energieafhankelijkheid van Europa nog heeft verergerd en een EU-commissie die hoogdringend eens de definitie van een geostrategisch beleid moeten nalezen: Een strategie is het actieplan en de overkoepelende richting waarmee een organisatie haar langetermijndoelen behaalt. Het gaat niet over losse acties of taken (dat is tactiek), maar over het bepalen van je visie.

Onze geostrategische visie beperkt zich tot het zichzelf-op-de-borst-kloppen omwille van ‘onze normen en waarden’ die ons democratisch politiek model waardevol maken. Maar het ergste is toch wel de overdreven regeldrift op elk politiek niveau maar vooral op niveau van de EU!

China de glimlachende geostrategische winnaar

Met deze fotomontage is zowat alles gezegd wat kan en mag gezegd worden over de relatie tussen de twee Grootste Leiders. De onderdanige manier waarop Donald Trump de hand schudt van Xi Jinping illustreert helaas maar al te duidelijk de onderlinge machtsverhoudingen.

De Europese steun aan Oekraïne zorgde er voor dat Rusland op zijn beurt steun zocht en vond in China en daardoor ook afhankelijker wordt van China.

Over Taiwan was er geen nieuws: het is een door de VN erkend deel van China en Trump beseft duidelijk dat verregaande militaire steun aan Taiwan alleen maar zal leiden tot een onmogelijke oorlog met de belangrijkste concurrent voor de werelddominantie.

If you can't beat them, join them

Nu China zijn ‘interne’ markt kan uitbreiden met  het Russisch achterland en de BRICS- samenwerking steeds relevanter wordt, lijkt het moeilijk zo niet onmogelijk voor de EU om weerwerk te bieden.

Premier De Wever voelde zich blijkbaar geroepen om publiekelijk de economische druk van China te bekritiseren. Terecht! Maar hij heeft wel een probleem: toen hij burgemeester was van Antwerpen applaudisseerde men voor de Chinese investeringen, terwijl net deze ‘uitverkoop' de economische afhankelijkheid van China vergroot.

Het is de vraag of België wel de juiste kaarten heeft om het op te nemen tegen China. Misschien ware het beter even te wachten tot hij vanuit Europa deze confrontatie kan aangaan.

Het wordt hoog tijd dat de EU zelf eens uitmaakt met wie het nog wil samenwerken en met wie niet. Het zou al opmerkelijk zijn mochten we de wereld niet langer opdelen in vriend of vijand.

Dé geostrategische vraag die de EU moet beantwoorden is:

Zijn wij bereid om de VS-hegemonie blijvend te verdedigen of werken we mee aan een bipolaire wereldorde, of is er een innovatief alternatief, een nieuwe samenwerking op basis van de continenten?

Geen eenvoudige vraag die we zullen proberen te beantwoorden in een volgende publicatie van Dwarsliggers.eu.

Generated with GPT Image 2 · Create and edit images in Abacus AI Studio