Verloren geld?

Het geld dat buitenlanders hier verdienen/ontvangen en doorgestuurd wordt naar hun familie is "verloren geld" volgens een redactielid van Doorbraak. 

Met in de titel “het aan de Derde Wereld verloren geld" verscheen onlangs een artikel op Doorbraak waarin het fenomeen van de geldtransfers vanwege immigranten naar hun land van herkomst nader werd bekeken. Dat vertegenwoordigt wereldwijd volgens de Wereldbank een jaarlijkse geldstroom van zo'n 900 miljard USD en verdient dus zeker de aandacht. Voor België zou het gaan om ongeveer 10mrd, maar de aangehaalde cijfers betreffen niet enkel de Derde maar ook de Tweede Wereld, waar landen als Marokko en Turkije bijhoren. Zelfs Polen wordt vernoemd. Uitgedrukt in percent van het Bruto Nationaal Product (BNP) zou het voor België om 2,3% gaan, terwijl het voor Nederland slechts 0,4% betreft. Dit veschil is opmerkelijk en doet vermoeden dat de verzamelde data voor de verschillende landen zouden moeten onderzocht worden op hun vergelijkbaarheid.

Aan de lezerscommentaren was te merken dat deze interpersoonlijke overmaking van geld  –dus koopkracht--  tussen Belgische ingezetenen en familie of kennissen in hun oorspronkelijk thuisland, inderdaad als een minofmeer onrechtmatig verlies voor de Belgische economie wordt begrepen. Daarbij rees snel de suggestie naar overheidsoptreden om dit te voorkomen. Gelukkig waren er ook een paar stemmen die vonden dat elkeen moet vrij gelaten worden om zijn rechtmatig verworven inkomen naar eigen keus te besteden; ook desgewenst aan schenkingen ten voordele van buitenlanders. Hierbij kwam ook een bijzondere gevoeligheid naarboven in verband met getransfereerd geld dat afkomstig is/zou/kan zijn van inkomen dat door inwijkelingen verworven werd uit toelagen verstrekt door de Overheid in het raam van de wettelijke sociale voorzieningen. De aangevoelde onbillijkheid van dergelijke situatie ligt echter niet in het tranfereren zelf, maar wel omdat zij mogelijks aantoont dat met die toelagen, op kosten van de belastingbetaler, te royaal wordt omgesprongen. (Dat is een ander debat en kan zeker niet via transfer-reglementering opgelost worden)

Is dat geld nu wel “verloren aan de Derde Wereld"? Laten we deze vraagstelling even concretiseren.

Wanneer Mo, een arbeider bij Volvo Gent, beslist om een deel van zijn loon overtemaken aan zijn arme ouders in de Marokkaanse Rift, dan bezorgt hij door zijn "transfer" die mensen supplementaire koopkracht die zij gaan gebruiken om lokaal goederen of diensten aan te kopen. Dat verhoogt lokaal de economische bedrijvigheid en draagt dus bij aan het Marokkaans BNP. Wanneer Mo’s ploegbaas beslist om naar Marokko op vakantie te gaan, dan koopt hij zo’n vakantie bij een reisbureau, dat op zijn beurt de nodige accommodatie bij een Marokkaans hotel laat reserveren; en datlaatste factureert de kosten aan het reisbureau in Gent: via deze weg vloeien er dus ook euro’s naar Marokko, maar in dit geval als “transactie". In beide gevallen gaat er dus euro-ķoopkracht naar Marokko, wat aldaar de economische activiteit aanwakkert.

Waarom vindt men nu dat Mo’s geld “verloren” is (voor België), en dat van zijn ploegbaas niet? Beiden hebben met hun uitgaven bereikt wat ze wilden hebben; de ene in materiële geneugten, de andere in morele genoegdoening; de lokale economie werd er op gelijke wijze door gestimuleerd; en in beide gevallen heeft het geld Euroland verlaten. Waar is het verschil? Wat de mensen hierover in hun oordeel meestal over het hoofd zien is dat die euro's, die via transfer hetzij via transactie Euroland verlaten, maar enkel in Euroland effectieve koopkracht hebben; buiten Euroland hebben ze slechts “wisselkracht". Zij moeten dus (rechtstreeks of onrechtstreeks) terugvloeien naar Euroland om opnieuw koopkracht te kunnen krijgen. Dit terugvloeien van de EUR-deviezen gebeurt ook daadwerkelijk en automagisch  door het dagelijks internationaal betalingsverkeer.

Wanneer Mo aan zijn bank opdracht geeft voor zijn gewenste transfer, gaan zijn euro's via de corresponderende Marokkanse bank naar de Centrale Bank daarginds die er de tegenwaarde in lokale munt voor ter beschikking stelt; aldus wordt de koopkracht van de transfer overgedragen naar de lokale economie, maar de EUR blijft bij de Centrale Bank en vervoegt aldaar de Marokkaanse deviezenreserve. Op analoge wijze gaan ook de euro's die het reisbureau aan zijn Marokkaanse counterparts betaalt de deviezenreserve bij de Centrale Bank vervoegen, en ontvangt de hotelier lokale munt. Aldus verhogen de commerciële EUR (van het reisbureau) en de financiële EUR (van Mo) allebei op dezelfde wijze het beschikbare aanbod van EUR op de wisselmarkt in Marokko. Dit drukt de koers van de EUR en begunstigt dus de Europese export. Zo kan een Marokkaanse transporteur aan goede voorwaarden vrachtwagens kopen bij Volvo Gent.

Mo’s geld is nooit verloren geweest ! Het vloeit natuurlijkerwijze (eventueel na wissel-omwegen) terug naar Euroland; waar het de export bevordert, en tevens de import, door het natestreven evenwicht tussen beide. Aldus stijgt het bilaterale buitenlands handelsvolume, wat ten goede komt aan de consumenten van beide handelspartners.  Intussen geeft het gestalte aan solidariteit met de Derde Wereld, op kosten van mensen uit die wereld. En zolang die EUR niet is teruggevloeid naar Euroland, is hij het equivalent van een renteloze lening vanwege de bezitter aan Euroland; een “lening" die gestadig verkleint in koopkracht door het effect van de algemene prijsinflatie, en bij activering afgelost wordt met exportgoederen.

Aan de Derde Wereld verloren geld ?