email 297633 960 720 gray text sleepers02

dwarsliggers

Dwarsliggers ... noodzakelijk om het rechte spoor te houden
lees meer over onze filosofie

gebeten om te weten DRIE

B I T C O I N M A S T E R M I N D

DALLE 2024 05 14 22.35.02 panel discussing bitcoinsTegen Pasen had Doorbraak voor zijn “sibbe" een speciaal ei gelegd dat wellicht velen hebben opgeraapt: een panelgesprek van een goed halfuur over Bitcoin tussen een professor en een zakenadvocaat, gemodereerd door een eigen journalist.

Ik denk dat dit eitje de appetijt wel zal hebben aangescherpt maar dat de meeste kijkers de gesprekstafel met honger hebben verlaten. Het is allemaal nogal “clouderig" wat men in de pers over Bitcoin en cryptomunten in het algemeen te horen of te lezen krijgt; geen gemakkelijk te duiden fenomeen.

Welja, het gesprek was best wel informatief, maar uiteindelijk niet helemaal verhelderend, omdat de aangereikte info niet indringend genoeg was om geloof te kunnen hechten aan de betrouwbaarheid van dit bizarre financieel instrument, laat staan te beslissen er eventueel mee in zee te gaan. Er was schier geen ontleding van het geheimzinnige gebeuren, onvoldoende anatomie van de cryptomunt, geen beschrijving van zijn concrete werking. Het bleef dus gissen om te proberen begrijpen.  Dat is wat hierna zal worden voortgezet, en dat mag gerust worden tegengesproken of in vraag gesteld. Laten we, voor wie zin heeft, het gesprek rond de schrijftafel verderzetten.

Wanneer men via het Internet probeert zich te informeren stuit men op talrijke aanbieders die naast het koersverloop ook uitnodigen om in te stappen, maar ik vond er geen die ook vertelden IN WAT men dan eigeNLijk instapt. Op Wikipedia wordt wel omstandig beschreven hoe dat financieel instrument is opgebouwd, maar die uitleg wordt dan rap onbegrijpelijk voor wie niet in de taal der informatici thuis is. Hier duikt dan snel het magische woord “block-chain” op. Eens dat woord gevallen is wordt iedereen verondersteld begrepen te hebben dat Bitcoin werkt met een digitaal procedé waar niemand in kan neuzen, waar enkel computers de operaties totaal anoniem, discreet en volledig veilig uitvoeren: een echte privé-munt. De uitvinder van “die app" is nog steeds niet publiek bekend. Is het een persoon of een groep personen, misschien een bedrijf: het is niet geweten zegt men, maar men noemt hem of haar “Satoshi NAKAMOTI”, en dat klinkt in onze oren wel Japans, maar een pseudoniem kan zeer misleidend zijn. Hij/zij/het heeft bepaald dat er nooit méér dan 21miljoen Bitcoins zullen gecreëerd worden. Op dit moment hangen er al ongeveer 19,7 miljoen als een ketting in gesloten kring aan elkaar vast in de Cloud. Om de 4 jaar halveert het aanmaak-debiet. Dat proces wordt “halving" (halvering) genoemd en garandeert het stranden op 21miljoen BTC in de verdere toekomst. Elk blokje blijft voor altijd 1 Bitcoin, maar zijn waarde in onze eigen munt varieert volgens de marktprijs van de BTC en die markt is open voor iedereen.

Zo’n blokje moet “gemijnd” worden; dat wil zeggen gevuld worden met informatie die, via de Bitcoin-app, vanwege de kopers en hun bankrekeningen binnenkwam of verder opgezocht moet worden. Eens gemijnd wordt het blokje aan de ketting toegevoegd. Over de jongste 4 jaar zouden volgens het halvering-schema zo'n 1,4 miljoen blokjes zijn bijgemaakt, wat neerkomt op ongeveer 400 per minuut. Achterhalen welke info zo’n blokje moet bevatten, bleek niet mogelijk. Daar er bij aanvang in 2009 nog weinig koop-trafiek was kon dat “mijnen" nog door individuele personen verricht worden, maar nu zijn dat naar verluidt gespecialiseerde bedrijfjes, en het digitaal opzoekingswerk dat moet gebeuren is zo omvangrijk en energie-intensief geworden door het toenemend aantal schakels, dat zij zich, om te sparen op de afkoelingskost van hun hardware, zijn gaan vestigen in het hoge Noorden (Canada, IJsland en Rusland worden genoemd). Ook betalingen uitvoeren blijkt veel elektriciteit te verbruiken en dóór te wegen in de operatiekosten. Deze worden bij elke transactie aangerekend; wat voor kleine betalingen prohibitief was. Zo wordt verteld van een aankoop in de prille beginfase, waar 2 pizza’s voor samen 23 BTC finaal 46 BTC hadden gekost. Winkeliers die het nieuwe betaalmiddel destijds enthousiast accepteerden (bijv. in Nederland) zullen wel spoedig afgehaakt hebben. Hoeveel de transactiekosten thans bedragen of hoe zij berekend worden kon ik niet achterhalen, maar Bitcoin meldt op zijn site dat ze niet afhangen van de grootte van de overmaking, wel van de snelheid waarmee men de operatie wil afgehandeld zien. Het operationeel energieverbruik is bijzonder hoog omdat, omwille van de veiligheid der transacties, deze voorafgaand door verschillende (hoeveel?) gespreid-gelokaliseerde (waar?) computer-eenheden moeten goedgekeurd worden; deze techniek wordt als DLT aangeduid (Distributed Ledger Technique) dus een meervoudig en op verschillende plaatsen bijgehouden digitale boekhouding der BTC-bezitters.

Als betaalmiddel tussen handelaren is de BTC hoe dan ook, ook voor grote bedragen, geen adequate munt omwille van de volatiliteit en de onzekerheid van zijn koers t.o.v. de dollar, euro, yen en alle andere wettelijke munten. Voorbije Tweede Paasdag was de waarde om middernacht ongeveer 70.000 USD en 20 uren later was dat nog maar 63.000 USD. Dit is geen unicum, want over de jongste 12 maanden zijn er al drie tuimelmomenten (van de gemiddelde dagkoers) van 10% of meer genoteerd in één etmaal; intra-etmaal mogelijk nog vaker. Wanneer men bovendien BTC aankoopt of verkoopt, weet men niet tegen welke koers die zal verrekend worden, omdat de uitvoering van de opdracht een zekere tijd vraagt (hoelang? uren? dagen?) en de verrekening tegen real-time-koers gebeurt. Die koers kan dus aanzieNLijk schommelen van uur tot uur, en voor verrassing zorgen; zij wordt naar verluidt automatisch berekend op basis van het actuele betaalverkeer. Men is daarom geneigd te denken dat de BTC slechts als financieel “verhuismiddel” gebruikt kan worden; met name wanneer men bereid is, om welke reden ook, eventueel een hoge premie te betalen voor de geboden clandestiniteit van een operatie. Nochtans zijn er duizenden firma’s op de ketting aangesloten. Hoeveel transacties de opgelijste firma's (nog) uitvoeren staat niet vermeld; wel hoeveel hun (recent?) bezit aan BTC bedraagt, en welk percentage dat vertegenwoordigt van de uiteindelijke 21 miljoen stuks.

De laatste jaren werden veruit de meeste Bitcoiners tot de cryptomunt verleid omwille van de spectaculaire koersprestaties en bijhorend “beleggingsrendement”. Uit onderzoek uitgevoerd in 2022 door de Nederlandse Centrale Bank blijkt dat slechts 3% van de BTC-bezitters in NL ooit een betaling in BTC hebben uitgevoerd.  Zij die instapten 5 jaar geleden zagen hun bezit uitgedrukt in USD meer dan vertienvoudigen; voor 10 jaar oude BTC aankopen is dat maal 200! Moet dat geen vragen doen rijzen? Welke economische activiteit zou op zo’n grote schaal dergelijke groei kunnen realiseren? Geen enkele toch? Ja maar, zeggen de voorstanders, dat is het juist: het gaat hier niet over economische productie; het gaat hier over een nieuw soort geld, wat in tegenstelling met het fiat-money dat de Centrale Banken nu uitgeven, beperkt is in hoeveelheid, en derhalve steeds schaarser en dus duurder zal worden! Dan stelt zich de vraag: WAT er kan schaarser worden door het aantal BTC te beperken? Volgens mij enkel de toegang die hij verschaft tot de ketting. Maar ondertussen zijn er nu al meer dan 100 verschillende cryptomunten te verkrijgen. Wanneer die verschillende merken beter gekend gaan worden kan men zich aan concurrentiestrijd verwachten, de mogelijkheid om tot een cryptomunt toe te treden zal toenemen, wat de verdere koers zeker niet gaat ondersteunen. Warren Buffett zou zeggen: beleggen is wat anders dan gokken; voor het eerste moet men groeiende intrinsieke waarde zoeken, en voor het laatste bestaan er casino's.

Laten we even proberen er cijfers op te plaatsen. Boekhoudkundige cijfers zijn zomaar niet te vinden, maar die zijn ook niet nodig om de approximatieve grootheden in te schatten van de financiële stromen die door de aankopen van nieuwe Bitcoin op gang werden gebracht. We weten dat er momenteel al 19,7 miljoen BTC zijn gecreëerd en dat er volgende zomer een vierde “halving" zal plaatsvinden. Terugkoppelend kan men aldus de hoeveelheden gecreëerde BTC over de opeenvolgende 4-jarige tijdsblokken berekenen, en via de gemiddelde instapprijs in de betrokken periode de instroom in USD-equivalent inschatten. Over de totale bedrijfsperiode (vanaf 2009) zouden, aldus ingeschat, de totale aankopen in de orde van 70 miljard USD kunnen liggen. Maar daarbovenop is het best mogelijk dat het Management een groot deel van de aanvankelijk gecreëerde blokjes (ongeveer 10 miljoen stuks de eerste 5 jaar) niet geredelijk heeft kunnen verkopen en op eigen naam in de ketting heeft geplaatst. Dat zou toegelaten hebben van die reserve vanaf bijv. 2021 geleidelijk op de BTC-markt aan de op-hol-geslagen prijzen te verkopen. Wie weet?

Het Management heeft wellicht het allergrootste deel van de verkoopopbrengst op haar beurt belegd, en heeft  - laten we aannemen -  met de opbrengst van die belegging minstens al haar bedrijfskosten kunnen dekken. Anderzijds draait de actuele marktwaarde van het globale BTC-actief rond de 1.340 miljard USD. Er is dus een groot spagaat ontstaan tussen het globaal dollarbezit bij het Bitcoin-management en de marktwaarde “in bezit" van de eigenaars der Bitcoins. Indien nu, zoals vorige Tweede Paasdag blijkt te zijn gebeurd, een paar grote spelers beslissen uit te stappen om welke reden ook, dan zal automatisch de koers merkelijk zakken, waardoor mogelijk angst ontstaat bij de beleggers wat tot een “run on the coin" kan leiden met steeds lagere koersen, en een ware “melt-down" tot gevolg. Misschien hebben de uitdenkers van het “nieuw geld" in hun algoritmes dergelijke catastrofes ondervangen, of tenminste afremming ingebouwd; dat zou mogelijk zijn, maar men hoort of leest er niets over, en de recente “Paasduik" bewijst dat een plotse koersval tot 10%, op enkele uren tijd mogelijk is. Hoe groter de koerswinst hoe groter het gevaar voor koersval. Maar ondertussen werd de recente koersval reeds gecompenseerd, en doet de ketting stevig haar werk: tijdens één etmaal werd al voor over de 18 miljard USD-equivalent “transacties” verricht (betalingen binnen de ketting plus de markttrafiek).

Op basis van de thans beschikbare info over de structuur en werking van het cryptogeld, komt het mij voor dat hier opnieuw een Ponzi-achtige financiële structuur werd opgezet; wellicht niet, laat ons aannemen, met echte Ponzi-bedoelingen, maar de praktijk heeft daar m.i. duidelijk naartoe geleid. Op de Bitcoin-website kan men vernemen dat er momenteel 71 grote bedrijven deel zijn van de ketting (naast duizenden kleinere). Zij worden vermeld met hun bedrijfsnaam en het procentueel gewicht van hun deelname. Daar zitten zowel publieke entiteiten als privébedrijven in, ook financiële instellingen en ETF’s (Echange Traded Funds, d.w.z. beursgenoteerde fondsen); men kan zich dus in goed gezelschap achten of eerder “wanen”. Want, wat is de substantie van Bitcoin buiten het saldo der dollars die de kopers zelf hebben aangebracht bij het Management? In haar businessmodel zit geen materieel goed buiten de digitale apparatuur. Zij (wie?) bieden enkel het bezigen van hun software aan, die als een “wizard" er kan voor zorgen dat er clandestien rijkdom (koopkracht) kan getransfereerd worden d.m.v. een “nieuw soort geld" met beperkte circulatie, maar met onbeperkte prijsschommelingen variërend volgens het biedgedrag der marktpartijen. Ik schreef “zij", maar er is enkel “wij: onze ketting, ‘the community’… en die behoort niemand toe, wordt door haarzelf beheerd”. Bitcoin lijkt mij dus een feitelijke vereniging te zijn, zonder juridische persoonlijkheid. Is dat mogelijk? Op wiens bankrekening zijn dan de 70.000.000.000 USD gestort van de in de loop der jaren nieuw-gecreëerde Bitcoins; hoe en door wie werden/worden die beheerd? Wie int de transactiekosten en wie betaalt de leveranciers? Dat kan “de ketting" toch allemaal zelf niet? Niets daaromtrent gelezen!

Voorlopig besluit:

Het uittekenen en uitrollen van Bitcoins block chain en haar beveiliging via de DLT-techniek vereist zo veel vaardigheid en investeringscapaciteit dat de initiatiefnemers eerder onder grotere economische spelers moeten gezocht worden dan in een éénmanszaak. Daar is op 15 jaar tijd een gigantisch bedrag aan spaargeld van kleine burgers naartoe gevloeid. De vele financiële instellingen binnen en buiten de Eurozone, die mede als opdracht kregen om de gemeenschap tegen financiële malversatie te beschermen, hebben in dit geval m.i. te lang getalmd om daadwerkelijk hun opdracht ernstig te nemen.

Eigenlijk verkoopt Bitcoin niet méér dan twee soorten hoop. Vooreerst hoop op clandestiniteit door het gesloten en anonieme transfert-circuit, voor hen die graag voor een prijsje wat delicaats zoals witwassen van fraude of diefstal, of het financieren van terrorisme e.d. willen verbergen. En vervolgens de hoop op koerswinst door het geleidelijk schaarser worden van nieuwe Bitcoin, en daardoor van toegang tot de ketting. Zolang het holle van deze wondere wereld niet doorzien wordt, en de overheden nog laten begaan, zal de haring wel blijven braden, ondanks de woekerende prijzen; want die worden veelal geboden door jagers die de prooi van hun prooi geworden zijn.