Willem Hageman Kol vlieger irGewezen kolonel piloot ir Willem Hageman was lid van het Dwarsliggers Defensieteam. Een katholieke boerenzoon uit de Achterhoek, die we voortaan koesteren in ons collectief geheugen.

Toen we met Dwarsliggers.eu van start gingen in 2016 was één van onze belangrijkste onderwerpen de keuze voor een opvolger van de F-16. Hoewel we een hoogbegaafde dwarsligger in huis hadden die ooit het aanbod kreeg om de leiding te nemen voor de bouw van een gevechtstoestel, was een versterking met mensen die vliegervaring hadden heel belangrijk. Eén van die leden van ons Defensieteam was Kolonel piloot ir in ruste, Willem Hageman. Zijn ingenieursdiploma behaalde hij aan de bekende Technische Universiteit, TU Delft.

Een goede vriend van Willem schreef het volgende:

Op zondag 11 september 2022, na twee jaar vechten gaf hij zijn pijp aan Maarten en heeft zelf de stekker eruit getrokken. Fervent tegenstander van de F-35, in alles nog altijd de katholieke boerenzoon uit de Achterhoek en een houwdegen - dat wil zeggen: kort voor de kop, rechtlijnig en soms platvloers, wars van decorum, geloof of sentimentaliteit, maar moedig, goudeerlijk en direct. Voor mij een goede vriend die me tijdens een moeilijke periode met raad en daad terzijde stond. Eigenlijk een infanterist die Thunderstreak, Starfighter en F-16 vloog. Een avonturier ook, die de Atlantische Oceaan in een ballon overstak (Dutch Viking) en zonder er ooit ruchtbaarheid aan gegeven te hebben ook ingenieur (ir) Luchtvaarttechniek was.

Willem was één van de actieve leden van het Defensieteam. Zijn intelligentie gecombineerd met zijn ervaring als gevechtspiloot, een grote portie gezond verstand en zin voor humor maakten hem tot een vriend die we node missen. Een voorbeeldje van zijn humor las ik in zijn afsluiter van een mail:

“Willem, zoon van een boer met gezond verstand, hoewel mijn vrouw daar compleet anders over denkt.” 

Nog voor we Dwarsliggers.eu opstartten (de tijd van mijn nieuwsbrief andersnieuws.eu) had ik reed contact met Willem over de JSF/F-35. De eerste mail die ik van hem in mijn archief terugvond dateert van 21 oktober 2014 waarin Willem zich richt tot een ander Nederlands lid van ons defensieteam over de discussie in België:

”Laat die Belgen maar schuiven met hun planning, ook al wil de huidige regering komend jaar 11 miljard bezuinigen. Ze zijn gewiekster (slimmer) dan wij. De ellende is alleen dat ze dan net als wij opgescheept zitten met een vrijwel waardeloos product. De onderlinge verdere samenwerking en het net als NL onder de VS paraplu meerijden op hun gammele bandwagen kan voor België mogelijk beslissend zijn en voordelen bieden in het gezamenlijk delen en omgaan met een verrekt duur waardeloos speeltje. Maar de politiek en de waan van alledag overheersen en gedeelde smart is halve smart en zo kunnen komende kabinetten in beide landen elkaar de bal toespelen en vrijuit gaan.” Willem

Nog in 2014 schreef hij over de deelname van Nederlandse firma’s die een deel van  het werk uitbesteedden:

“Daarvoor is een overeenkomst aangegaan met een Turkse firma te Izmir alwaar goedkope vrouwelijke werkkrachten elektrische Kapton (is een afscherming tegen interferentie, zoiets als een TV coaxkabel, maar veel dunner) draadjes samenbundelen tot vuistdikke kabelbomen denk ik. En maar hopen dat er op den duur geen ‘shafing’ plaatsvindt, omdat de romp een millimeter vervormt. Was al een probleem bij de F-16. Ik heb dat eens tijdens F-16 onderhoud bekeken en dacht: als ook maar een plug van een computer een millimeter afwijkt dan krijg je die 8 op 16 connector niet vast; of nog net vast met een kans op breuk bij tig x 9 G. Bij de aan obesitas lijdende JSF let men op elke gram te veel. Er zijn zelfs al safety valves van 2,5 kg/stuk verwijderd of weggelaten. En in die elektrische jet met alle sensoren barst het natuurlijk van de kabelbomen; dus elke cm teveel is nodeloos gewicht. Op zich nog juist ook, maar een airframe is niet van beton. Na jaren moest je elke F-16 na T/O trimmen en steeds meer met het vorderen van jaren, meestal rudder trim, zo krom was die kist geworden en dus de kabeltjes te kort en gingen schuren. Read my lips: het zou mij niet verwonderen dat midden jaren 2020 ook bij de JSF shaving optreedt.”

Willem was een echte Dwarsligger … om op het rechte spoor te blijven. Hij was vooral actief tijdens onze interne discussies, wanneer het ging over technische problemen. Hij vroeg wel om hem niet met naam te vermelden, want net als in België werd kritiek op de JSF ook in Nederland niet geapprecieerd:

Dianus is de officiële KLu wapeninstructeursvereniging voor ex- en actieve wapeninstructeurs. We komen jaarlijks bijeen voor briefings, de ALV en diner. Een lid heeft mij vorig jaar tijdens de ALV voorgedragen voor royement vanwege mijn JSF kritiek. Ik zou ondanks herhaalde waarschuwingen Dianus schade toebrengen. Het voorstel is met ruime meerderheid verworpen, maar als ik voor de aanstaande ALV iets publiceer in de media dat wordt geplaatst ben ik vrijwel zeker mijn lidmaatschap kwijt. (…) Ik ga vanwege mijn JSF-kritiek steeds meer collega's verliezen. Het overgrote deel staat achter mij denk ik, maar houdt wijselijk zijn mond. (…) Twee of drie jaar geleden gaf toen actief wapeninstructeur overste XXX tijdens Dianus een briefing over de JSF die van geen kanten klopte. In elke alinea kon ik gaten schieten omdat ik meer wist dan hij of omdat hij bewust loog. Over betrokkenheid gesproken. Conclusie. Ik blijf nog even meedoen met het ... én mijn kritiek op de JSF, maar het is een zeer wankel evenwicht, waarbij ik besef dat mijn eigen gedrag mij vroeg of laat dwingt om een keuze te maken. Hoe die bij ongewijzigde omstandigheden uitpakt kunnen jullie wel inschatten denk ik. Uiteindelijk zal ik kiezen voor een rechte rug en niet voor wolven die in het bos huilen. Dan maar nergens lid meer van en minder vliegervrienden.

Beste Willem,

Dat ben jij ten voeten uit.

Je koos zelf voor jouw laatste vlucht … de einder tegemoet.

Pjotr

Namens de Dwarsliggers en het Defensieteam