De globale kostprijs voor de F-35A

Defensieminister Francken verklaarde tijdens een recente uitzending van Terzake dat de aankoop van de 11 bijkomende F35A niet zo duur is: maar één miljard euro. 

Daar worden blijkbaar geen vragen bij gesteld al zou dat wel moeten want de aankoopprijs voor alle 45 F35A is nog minder dan éénvierde van de totale kostprijs.

Een overzicht van de verschillende componenten maakt dit duidelijk:

1. De infrastructuurkost slaat op de nieuwe infrastructuur voor twee basissen (voor 45 F35A). Daarenboven wil men ook beschermde bunkers voor deze vliegtuigen voorzien op andere plaatsen en dus nog meer nieuwe infrastructuurwerken (bunkers én aangepaste landingsbanen). Kostprijs laten we voorlopig open.
   Wie zegt meer infrastructuur zegt ook meer exploitatiekosten (personeel, onderhoud, herstellingen, …). Kostprijs inbegrepen in factuur Infrawerken?

2. Een precies bedrag konden we niet vinden maar op basis van de verkregen informatie, zouden de globale infrastructuurkosten MINSTENS TWEE miljard euro bedragen.

3. De kostprijs voor de updates van de 45 vliegtuigen tijdens de ganse levensduur (30 à 40 jaar?) is onbekend maar niet onbelangrijk.

4. De kostprijs voor de pilotentraining^[1] volgens NAVO-normen. We moeten volgens de NAVO-normen over anderhalve piloot per vliegtuig beschikken. Dat wordt dus een bijkomende kost voor 67 piloten. Vermeldenswaardig is dat we zelfs voor de F16 deze norm niet konden halen. Een tweede norm is, dat elke piloot jaarlijks 180 uur kan vliegen (wat we ook niet haalden wegens te duur). Reken dat één vlieguur met de F35A 40.000 euro kost en dan komen we aan een jaarlijkse kostprijs van 480 miljoen euro per jaar.

Voor een levensduur van 30 jaar spreken we over 14,4 miljard euro. Ter vergelijking: de gebruikskost voor de Zweedse Gripen E bedraagt slechts de helft, 240 miljoen euro per jaar en dus voor een levensduur van 30 jaar 7 ipv 14 miljard.

Het globale financiële plaatje

Wanneer we de 4,5 miljard voor de aankoop van de vliegtuigen op de juiste plaats zetten in het globale plaatje dan spreken we over minder dan éénvierde van de totale kostprijs, zijnde 21 miljard euro.

Bijkomende belangrijke bedenkingen

 Zowel de premier als de defensieminister vinden dat onze luchtverdediging prioritair is

Toch geven ze voorrang aan de F35A die voor de opdracht beveiliging van ons luchtruim véél te duur is en daarenboven niet beter is voor deze opdracht dan veel goedkopere maar toch moderne vliegtuigen zoals de Gripen E^[2]. Kortom, de F35A is geen antwoord op de bedreiging door drones en ballistische raketten.

Elk vliegtuig is het meest kwetsbaar op de grond

De reden waarom die infrastructuurwerken zo duur zijn is de kwetsbaarheid van vliegtuigen die geparkeerd staan op de vliegbasissen. Belangrijk is daarom ook de mogelijkheid om over meerdere locaties te beschikken. Door de strenge eisen voor de F35A is dat zeer kostelijk ende verspreidingsmogelijkheden zijn in België beperkt.

De Gripen E daarentegen kan niet alleen gebruik maken van een specifieke vliegveldinfrastructuur, men kan ook gebruik maken van autostrades zonder veel bijkomende kosten.

Tenslotte, de F35A zijn niet in ons volle bezit zo lang de VS de exclusieve eigenaar blijven van de broncode. We betalen enkel voor de naakte eigendom en het vruchtgebruik onder onbekende gebruiksvoorwaarden.

^[1] De kostprijs voor de opleiding van piloten en specialisten in de VSA laten we buiten beschouwing.

^[2] De vorige Belgische Stafchef van de Luchtmacht vloog met de Gripen E en naar verluid was hij er zeer tevreden over.