Print
Hits: 783

f 35 vrtBelgië en Nederland kochten het Amerikaanse gevechtsvliegtuig  F35A toen het nog niet operationeel was. Op basis van beloftes die tot op vandaag niet konden waargemaakt worden. Twintig jaar kinderziektes?

Ontworpen in de jaren negentig en door Lockheed Martin in 2002 gestart met de bouw van de F-35, is dit vliegtuig bijna twintig jaar later nog altijd verre van operationeel, meer zelfs de volledige software moet herschreven worden … en pas dan (ten vroegste na 2023) zullen de kinderziektes die onvermijdelijk zijn in zo’n enorm en complex softwareprogramma duidelijk worden. Wie nu nog altijd volhoudt dat het enkel gaat om ‘kinderziektes’ las wellicht niet de jaarlijkse officiële rapporten over de vorderingen én de blijvende tekortkomingen.

Laat ons beginnen met enkele citaten uit een recent artikel.

Zeer dure vlieguren zijn onbetaalbaar voor de USA, maar niet voor België en Nederland?

Enkele citaten:

Outgoing Air Force acquisition czar Will Roper:I think the F-35 program is a long way from being at a sustainment point that we need. I think it’s a long way from being an affordable fighter that we can buy in bulk”.

“Roper would not be drawn on whether the Air Force was considering downsizing it plan to build a total inventory of 1,763 F-35s — with the Air Force requesting 48 aircraft in 2021, and planning to ask for the same annual buy for the foreseeable future, according to a study last month by the Center for Strategic and International Studies. “But what I can say is we’re not at the sustainment price point we need to be for a very large fleet.”

En de kwaliteit?

Citaat: “Roper explained that Air Force fighters have to be ready to establish air dominance on day one of a war (along with satellites to secure establish communications.) “If they don’t win the day, then there will be no time for the rest of the services to join.” This is why the quantity of F-35s available matters, he said, as well as the quality of its capabilities.

Citaat (Preston Dunlap, Chief Architect of the U.S Air and Space Force):

“Prime contractor Lockheed Martin’s ongoing Block 4 update includes both hardware and software to enable the aircraft with faster computers, more missiles, a panoramic cockpit display, longer ranges, as well as the capability to team with drones. But the Government Accountability Office found a $1.5 billion increase in the F-35’s Block 4 upgrade costs for 2019  — now up to $12.1 billion. On top of that, the update has experienced numerous delays. Indeed, GAO begged to differ on the quality issue: “The F-35 aircraft in the field have not met standards for reliability and maintainability, indicating that the program is not delivering aircraft at the level of quality expected,” the report said.” Zijn dat kinderziektes.

Long-time aviation analyst Richard Aboulafia said that, while “the 1,763 USAF F-35A number has always been one of the stranger fictions in defense procurement” because the Air Force simply can’t afford that many no matter what, it’s way too early to count on NGAD as a replacement. “Basically, they can afford about 50 a year, given competing priorities, and assuming 20-25 years at that rate, the likely total is around 1,000-1,200,” he said in an email.

In een artikel blijkt dat ook de Air Force Chief of Staff Gen. Charles Q. Brown Jr. beseft dat de USAF te lang geslapen heeft en zijn overwicht in het domein van de EMS (ElectroMagnetic Spectrum) kwijtspeelde en nu op achtervolgen aangewezen is. Hij realiseert zich dat niet een vliegtuig maar de EMS warfare capaciteiten van vliegtuigen/drones/raketten het verschil zullen maken.

Commentaar van het Dwarsliggers Defensieteam

In de aanloop naar de Belgische beslissing schreven we meerdere bijdragen over de F-35 waarbij we zeer kritisch waren. Telkens we wezen op een of ander financieel of technisch probleem, kregen we als antwoord dat het kinderziektes waren die er wel zouden uitgaan. Na zoveel jaren is deze uitvlucht niet langer houdbaar, want de technologie bij de potentiële tegenstanders stond ook niet stil. Al onze bijdragen zijn te lezen in de rubriek ‘DEFENSIE. Zowel de hard- als software problemen én de nadelen van ‘stealth by shape’ werden uitvoerig beschreven en zijn tot op de dag van vandaag onopgelost.

Naast de hiervoor geciteerde bedenkingen hangt er nog een duur staartje aan het F-35-programma:

Het Amerikaanse Congres heeft besloten om het verhelpen van c.a. 273 tekortkomingen – waarvan c.a. 100 kritisch voor het welslagen van een militaire operatie – buiten het huidige programma te tillen en die in een aparte opwaardering (block 4 upgrade) te plaatsen.

Hoe hoog de aanvullende kosten voor de huidige afnemers van F-35’s zullen zijn, is nog niet bekend, maar dat het de kostprijs per toestel aanmerkelijk zal doen toenemen, ligt voor de hand. België die de garantie kreeg om bij levering in 2023 de laatste versie te ontvangen, zal dus ook diep in de beugel mogen tasten om de updates na 2022  uit te voeren.

Wie de feiten bij elkaar optelt, kan niet anders dan concluderen, dat de F-35:

om wel geschikt te maken voor de bestemde operationele taken, een modificatie/modernisering nodig is die nog ettelijke miljoenen euro’s per toestel zullen kosten.

Over stealth nog deze bedenkingen:

Naar mijn mening heeft de stellige overtuiging binnen de luchtmacht van de VS (USAF) dat stealth het antwoord op alle problemen was, het denken gestopt. Ik herinner me een interview in het magzine Air Forces Monthly van jaren geleden, waarin een luitenant-kolonel van de USAF zei: “Wie in de weg van dit programma gaat staan, wordt platgewalst.”

Wellicht dat de Amerikanen zich gesterkt voelden tijdens de luchtcampagne boven Libië in 2011 waarbij Rafales van de Franse luchtmacht zonder aanvullende ondersteuning van gespecialiseerde vliegtuigen voor elektronische oorlogsvoering Libische batterijen luchtverdedigingsraketten (SA-6) uitschakelden en ongeschonden terugkeerden.  Maar weinigen (binnen de USAF) realiseerden zich dat het elektronische zelfbeschermingssysteem van de Rafale, genaamd Spectra, een goed bewaard Frans geheim is.

Geruchten gaan, dat Spectra gebruik maakt van signaal-opheffing. Dat is een systeem dat de golflengte van een inkomend radarsignaal precies meet en onmiddellijk een signaal uitzend op een andere golflengte, dat het de gehele golflengte op nul doet uitkomen. Zo wordt in theorie bereikt dat de Rafale geen radarstralen ‘recflecteert’ en de doelzoekradar van vijandelijke batterijen niets op hun scherm zien. Dit wordt ook wel ‘virtuele stealth’ genoemd. Er wordt zelfs beweerd dat de radar van de superjager van de USAF, de F-22A, tijdens de grootschalige NAVO-oefening in Nellis (Red Flag) niet in staat was de Rafales te volgen en als doel aan te wijzen. Maar niemand kan of wil dit bevestigen.

Het is ook mogelijk dat de afspraak tussen de USAF en de Amerikaanse marineluchtvaartdienst om de EA-18G Growler gezamenlijk in te zetten waar dat nodig is – een toestel dat gespecialiseerd is in het storen van vijandelijke radars (Suppression Enemy Air Defence – SEAD) of met raketten te bestoken (Destruction Enemy Air Defence, kortweg DEAD) het doctrinaire denken op dit gebied heeft in slaap gewiegd. Stealth in combinatie met die (beperkte) capaciteit zou voldoende zijn.

Het probleem is echter dat de Amerikaanse marine luchtvaartdienst (NAVAIR) ook niet bepaald bovenop het vraagstuk van elektronische oorlogsvoering zat. Twee gespecialiseerde toestellen voor elektronische verkenning (SIGINT), de EP-3 Aries en de ES-2 Shadow zijn ofwel verouderd ofwel uit dienst gesteld. En de EA-18G Growlers werden de afgelopen decennia vooral ingezet om mobiele telefoonverbindingen te storen, waarmee opstandelingen in Afghanistan en Irak geïmproviseerde explosieven (IEDs) op afstand tot ontploffing brachten.

En de USAF beschikt ook al enige tijd niet meer over een uitgebreide vloot aan elektronische verkenningsvliegtuigen, die de signalen van potentieel vijandige radarsystemen in kaart brengen, analyseren en verwerken in een database met mogelijke bedreigingen. Die database wordt dan vervolgens gebruikt om de elektronische beschermingssystemen van militaire vliegtuigen actueel te houden en stoorzenders van elektronische aanvalsvliegtuigen daarop af te stemmen.

Waar het doctrinaire denken de afgelopen decennia ook geen rekening mee heeft gehouden, is het feit dat China en Rusland beschikken over langeafstandsraketten  waarvoor dringend bijkomende tegenmaatregelen noodzakelijk zijn.

Intelligenter en efficiënter zou een herhaling zijn van het Amerikaans-Israëlische Stuxnet-virus. Daarmee slaagden de VS en Israël er destijds in om het Iraanse nucleaire programma tijdelijk stil te leggen. Misschien eens vragen hoe ver Huawei in dat domein al staat?

Kortom: Gen. Charles Q. Brown Jr. heeft absoluut gelijk met zijn stelling dat niet de drager (het vliegtuig) het belangrijkste is, wel de capaciteiten voor EMS warfare (bedreiging en beveiliging).

Onze voorlopige conclusie

Toen we voorstelden om de Belgische beslissing van de F-35A uit te stellen, botsten we op een muur van vijandigheid binnen de Luchtcomponent én het kabinet. Dat die beslissing toch doorging, hebben we toen in een zeer talrijk gelezen bijdrage op VRT News verklaard.

Zowel Nederland als België kochten een beperkt aantal vliegtuigen. Door de actuele problemen van beschikbaarheid wordt dit aantal nog nijpender. Defensie kende deze problemen (ook de extravagante kostprijs per vlieguur) toen al, want meteen bestelde men vier simulatoren (voor hooguit vijftig piloten) in de hoop om de vlieguurkost verteerbaar te maken. Dat dit ook minder operationele piloten oplevert, werd weggelachen. Immers, de F35A is toch onzichtbaar!? Een ‘wargame’ inclusief simulatoren. Dát geloven we dus niet.

Nu de werkingskosten onmogelijk kunnen gereduceerd worden tot aanvaardbare normen is een ‘wenselijke’ bijkomende aankoop alleen mogelijk mits een forse verhoging van het defensiebudget; wat onrealistisch is na de economische klap veroorzaakt door de coronapandemie en de sterk toegenomen openbare schuld.

Het alternatief is het slopen van andere capaciteiten (Landstrijdkrachten en Marine). Dat klinkt onrealistisch maar men moet weten dat in de periode voor de aankoop (wellicht bewust) het waanidee gepromoot werd dat men een oorlog kon winnen vanop afstand met vliegtuigen, drones en andere stand-off wapensystemen. Deze stelling werd ondersteund door het uitzenden van Belgische gevechtsvliegtuigen  naar diverse conflictgebieden waaronder Libië. Intussen weten we beter: dit waanidee is één van de oorzaken van de chaotische situaties die daar het gevolg van waren en nog altijd zijn. Alleen de wapenindustrie is er als winnaar uitgekomen.