Oekraïense FPV-drones en de les voor de EU

Waarom wil België niet leren van Oekraïne? Waarom méér F35 en geen  FPV-drones?

Defensieminister Theo Francken stelde zijn militaire plannen voor in het parlement en stelde voor om bijkomende F35 gevechtsvliegtuigen te kopen. Geld voor de aankoop is blijkbaar geen probleem, maar is daarmee alles gezegd?

Nu de NAVO-paraplu waarschijnlijk niet meer open gaat, haasten de EU-staten zich om militaire onafhankelijkheid na te streven. Er is het politieke verhaal van het Europees leger en er is de vraag of dit haalbaar is. Maar er is nog een ander verhaal: welke technologie zal ontwikkeld worden die cruciaal is voor de toekomst en hoe efficiënt zal die ontwikkeling zijn?

Oekraïense ingenieurs zijn altijd goed geweest. Ze waren zelfs de bakermat voor de USSR van de militaire ontwikkelingen, inclusief de kernbom. Nu Oekraïne onder militaire druk staat en een gevecht voert van David tegen Goliath en daarbij standhoudt, toont dit aan dat de militaire ontwikkeling van onderen uit (Bottom Up) veel efficiënter is dan de top-down oplossing, waarvoor waarschijnlijk ook de EU zal kiezen, omdat het politici zijn die beslissen zonder vooraf veel inzicht te verwerven of de zaak goed in te schatten. De aanpak van de Green Deal door de EU-top en de daarrond gebouwde structuren toont dit goed aan. Die top-down benadering, ook al wordt deze geprezen, is niet de goede weg. De Green deal heeft de ontmanteling van een efficiënt energiesysteem tot resultaat en het feit dat de energie onbetaalbaar wordt, ondanks de massale subsidiering, inclusief voor onderzoek.
FPV-droneontwikkeling in Oekraïne

Momenteel is het zo dat op een paar jaar tijd drones significante verschillen leveren op het slagveld. Vooral de kleine FPV (first person view) drones worden massaal gefabriceerd. Ze zijn spotgoedkoop en kunnen daardoor vervellen van aanvalswapen naar een defensief wapen. Dit is de kern van het verhaal dat hier gepresenteerd wordt.

Voor Oekraïne is er bijvoorbeeld een lokale KMO “Vriy Drone” die werkt voor het overheidsprogramma Army of Drones en die heeft zojuist een batch van 1.000 FPV-drones  voltooid. Die zouden voor het eerst volledig zijn samengesteld uit in Oekraïne gemaakte componenten (waarschijnlijk is dit niet 100% correct want bij mijn weten heeft Oekraïne geen chipbakkerij).

Dit was geen eenmalige stunt. Het was de eerste partij van een massaproductielijn. Deze drones dragen een lading gelijk aan een 82mm mortiergranaat of een RPG-type pantserdoorborend projectiel. Daarmee kunnen ze 1-5 mannen doden of verwonden of een tank van twee miljoen dollar uitschakelen. Generieke FPV-drones kosten ongeveer 350-500 dollar. De drone op de foto kost congeveer 700 vanwege de thermische camera voor nachtkijkoperaties.

De overheid en het maatschappelijk middenveld staan 100 procent achter de inspanning. Waarschijnlijk zijn er tienduizenden ambachtslieden, netwerken voor toelevering en donatie alsook operators bij betrokken. Maar van nog groter belang is wat op die korte tijd van een paar jaar is gebeurd.
1-- Oekraïense FPV-drones zijn nu goedkoper te produceren dan welke FPV-drone ook;
2--- Oekraïne produceert van dit type al meer drones dan enig ander land, inclusief China;
3--- De spin -off. De Oekraïense drone-productie is goed op weg om een toekomstige industrietak te worden, ook buiten het militaire domein.

Het militair objectief is om over de gehele contactlijn van 1300 km lang een 20 km brede dode zone te creëren waarin alles wat beweegt zal worden gespot en opgejaagd door drones. FPV-drones zijn veruit het meest effectieve en laaggeprijsde wapen op het slagveld. Grootschalige productie van drones en grootschalige aanwezigheid op het front zijn topprioriteiten voor de nationale veiligheid.

Een Oekraïense overheid zonder diepe zakken heeft voor dit jaar ongeveer 2,6 miljard dollar toegewezen aan de productie van drones. Vriy Drone is een van de ontvangers. Het streefcijfer is 4,5 miljoen drones in 2025. In 2024 was het ongeveer 1,8 miljoen drones. Centraal staat massaproductie. Rusland kan op zijn best ongeveer 20-30.000 man per maand mobiliseren. Als Oekraïne 200.000-300.000 FPV-drones per maand lanceert met een hit rate van slechts 1/10 wordt dit totaal tenietgedaan en is de grens veilig. Je kunt immers maar een land bezetten met “boots on the ground”. Dit is hun visie en niemand kan de realisatie ervan tegenhouden want het is hun eigen beslissing, uitgevoerd in eigen beheer en met eigen beperkte middelen. FPV-drones worden het verlengde van de handgranaten en de machinegeweren van vroeger.

Een voorwaarde is dat de FPV-drones technologisch altijd een stap voor blijven op de Russische en dat kan enkel onder een korteketenbeslissing want met bureaucratie is dat onmogelijk te bereiken. Niet enkel AI, maar ook de enorme flexibiliteit is essentieel. Daarbij kan men gebruik maken van inertiële systemen waarbij de drone het doelwit volgt of, we zouden het bijna vergeten, de EU heeft haar eigen navigatiesysteem Galileo. Toen Oekraïne de toegang tot de VS-netwerken ontzegd werd, hebben ze reeds een testvlucht uitgevoerd met gebruik van Galileo.

Worst het niet stilaan tijd dat niet de wapenboeren maar politici met kennis van zaken kiezen welke wapensystemen noodzakelijk zijn?