Clausewitz en democratie

Carl von Clausewitz 0In een reactie op een artikel van Ann De Craemer antwoordt Wouter Beke (DM 30/5) met een citaat van von Clausewitz. Maar Beke zit er naast. Hij citeert fout. Dit staaltje van schijneruditie is tekenend voor de vervlakking in zowel pers als politiek.

 

‘Democratie is een georganiseerd meningsverschil’, zegt Beke. ‘De Pruisische generaal Carl von Clausewitz formuleerde het destijds krasser: “Democratie is het voortzetten van oorlog met andere middelen”.’ Wat blijkt evenwel?

Het woord ‘democratie’ komt in Vom Kriege van Clausewitz helemaal niet voor! De zin die nog het dichtst bij de bewering van Beke komt staat in het eerste boek, eerste hoofdstuk (Was ist der Krieg?), paragraaf 24: ‘Der Krieg ist eine bloße Fortsetzung der Politik mit anderen Mitteln’ (De oorlog is een loutere voortzetting van de politiek met andere middelen) Dat is wel iets anders.

   Carl von Clausewitz 01024px Beke675

Beke is doctor in de Politieke Wetenschappen. Hij moet dit ook niet gelezen hebben (je kan niet alles lezen) maar als hij eruit citeert, dan moet hij weten wat hij zegt. Maar waarschijnlijk heeft hij dit pseudowetenschap opgepikt van iemand die iemand citeerde die weer iemand anders citeerde. Is dat niet ons mediaprobleem in een notendop? Want blijkbaar wist ook de redactie van De Morgen niet hoe dit overbekende citaat echt luidde. Zoniet had ze Beke er wel op gewezen.

Van de andere kant kan het ook de doodgewone postmoderne slordigheid zijn. Maar dan is mijn vraag: doen die mensen alles zo slordig?

Dwarsligger