Pjotrs Dwarsliggers Nieuwsbrief                                 13 februari 2020
Nr. 123
 
 
 
Waarde lezers,
 
Er wordt heel veel geschreven over personen die in de belangstelling staan, maar  minder over wat die personen zelf schrijven/zeggen/doen. En als het dan toch gebeurt, dan worden zijn gedachten en uitspraken ofwel gedemoniseerd of op applaus ontvangen. Trump is daar wellicht het meest frappante voorbeeld van. En ja, we schreven ook weinig goeds over zijn persoon, maar dat belet ons niet om ook te schrijven over wat hij zegt en dat in alle onafhankelijkheid te beoordelen. Hier volgt een voorbeeld van hoe Dwarsliggers oordelen over wat Donald Trump zei in Davos.
 
 
President Trump in Davos
 
 
In ons artikel “Trump is Troef” zijn we, nu vier jaar geleden, voor het eerst ingegaan op het fascinerend fenomeen Trump. Terugkijkend ben ik er vooral verbaasd over hoe weinig er veranderd is. Trumps tegenstanders hebben het nooit verkropt dat het onvoorstelbare toch gebeurde: ze verloren. Ze hebben daaruit niet geleerd hun vele, ook vandaag nog activistisch uitgedragen zekerheden een beetje te relativeren. Het was niet hun perceptie van de wereld die fout was en gecorrigeerd diende te worden, neen: het was de wereld zelf, denken ze nog altijd…!

De inspanningen die ze ondertussen geleverd hebben om de absoluut democratische beslissing van het Amerikaanse volk terug te draaien of toch minstens te saboteren zijn indrukwekkend, vooral dan voor groeperingen die zich in de USA ‘Democrats’ en ook elders democratisch noemen.

Tegelijkertijd uiten diezelfde groeperingen hun grote zorgen: ze zien de democratie in gevaar. Ze waarschuwen voor nieuwe chaotische ‘jaren twintig’ die, zoals vorige eeuw, in duistere ‘jaren dertig’ zullen overgaan. Ik deel hun zorgen, omdat ik merk dat we de betekenis van het woord ‘democratie’ zelf beginnen te vergeten en laten verwateren. Daarvan is het “geval Trump” een voorbeeld bij uitstek. Als we een verkiezing verliezen, kunnen we denken dat het volk zich vergist heeft. Maar zelfs als de kiezer zich vergist, ook dan heeft hij nog altijd gelijk: dat is het wezen van de democratie! Als we echte democraten zijn, aanvaarden we dat en beginnen meteen hard te werken om het volgende keer beter te doen in onze pogingen om het volk van onze standpunten te overtuigen.

Dat zien we nu niet gebeuren. De reactie is: het volk, ongevormd en ongeïnformeerd als het is heeft zich vreselijk vergist. Het is dus onze plicht, als welmenende intellectuelen, met alle beschikbare middelen het volk tegen de gevolgen van zijn eigen onvermogen in bescherming te nemen. Merk op dat voorgaande bewering, hoewel door sommigen zeker cynisch bedoeld, toch moeilijk veralgemeend als een absolute schurkenstreek te interpreteren valt. Maar desondanks vormt ze een duidelijke afwijzing van de democratie en een rechtvaardiging voor dictatuur. En als er geen mirakel gebeurt, is het net die – aanvankelijk welmenende – dictatuur die we gaan krijgen.

Het gevaar is niet zozeer dat een paar miljoen jonge heethoofden dergelijke ideeën colporteren, maar dat een miljard gematigde burgers, gedreven door de postmoderne tijdsgeest en een oppervlakkig begrip van welvoeglijkheid, hier een onbegrijpelijke tolerantie voor opbrengen. Ik zie daarin een suïcidale verweking van onze cultuur.
Vooral hier in Europa zien we zeer bedenkelijke ontwikkelingen. Een autocratische, niet door het volk gecontroleerde EU verwerft steeds meer invloed op het dagelijks leven van een half miljard Europeanen. De bedragen die ze daarbij uitgeven, stijgen tot duizelingwekkende hoogten (green deal), terwijl ze steeds minder voeling hebben met wat de mensen denken en willen. Misschien zijn de Britten nog net op het nippertje ontsnapt, al zal nauwelijks iemand dat vandaag zo durven denken en nog minder zeggen.

Waarschijnlijk is het niet opportuun nu al te proberen een balans van de regering van Donald Trump op te maken. Maar één ding is alvast duidelijk waarneembaar: hij is gegroeid in zijn ambt. Gelukkig maar…

En toen kwam, zoals alle jaren, weer eens Davos, het festival van de ijdelheid waar de machtigen heen vliegen om te zien en vooral gezien te worden. Het doet bijna spookachtig aan dat Thomas Mann ditzelfde dorp koos als achtergrond voor zijn “Zauberberg”. Ik denk dat het intellectueel niveau van de gesprekken daar ondertussen nogal gedaald is, maar dat terzijde.

Trump moest daar uiteraard een toespraak houden, en daar was achteraf – ook uiteraard – een en ander over te doen. Hierna volgt een vertaling van het volledige deel van zijn toespraak dat zich met energie en klimaat – de hamvragen – bezighoudt. Het maakt mijn tekst wat langer, maar ik geloof dat we, als we een gefundeerd oordeel willen vormen, eerder dingen van Trump dan over Trump moeten lezen: aude sapere!
Wie mijn vertaling wil controleren kan dat gemakkelijk doen aan de hand van een van de vele captaties die nog wel enige tijd in het internet zullen circuleren.
 
Wat Donald Trump denkt

Om onze veiligheid en onze economie te beschermen omarmen we ook stoutmoedig Amerikaanse energieonafhankelijkheid.
De Verenigde Staten zijn nu veruit de grootste producent van olie en aardgas in de hele wereld. Duidelijk, met grote voorsprong.
Terwijl veel Europese naties worstelen met vernietigende energiekosten bespaart de Amerikaanse energierevolutie Amerikaanse families ieder jaar $2,500 door de verlaging van de elektriciteitsrekening. Dat zijn bedragen waarvan men zegde dat ze nooit waar konden worden. En dan is er ook nog de zeer belangrijke benzineprijs aan de pomp.
We zijn zo succesvol geweest dat de Verenigde Staten niet langer energie hoeven te importeren van ons vijandig gezinde naties. Met de overvloed van nu beschikbaar Amerikaans aardgas hoeven ook onze Europese partners zich niet meer kwetsbaar op te stellen tegenover energieleveranciers met onvriendelijke bedoelingen. We dringen er bij onze Europese vrienden op aan van het enorme Amerikaanse aanbod gebruik te maken en echte energieveiligheid te bereiken.
Met US-ondernemingen en -onderzoekers voorop staan we aan de drempel van virtueel onbegrensde energiereserves, inclusief traditionele brandstoffen: LNG, propere steenkool, kernenergie van de volgende generatie en gashydraattechnologie.
Tegelijkertijd kan ik hier trots rapporteren dat de Verenigde Staten van de zuiverste lucht en drinkwater op aarde hebben. We gaan dat zo houden. We hebben net een rapport gepubliceerd dat zegt dat lucht en water nu de hoogste reinheid hebben sinds de laatste 40 jaar. We zijn vastbesloten de grootsheid van Gods schepping en de natuurlijke schoonheid van onze wereld te bewaren.
Vandaag ben ik blij te kunnen aankondigen dat de Verenigde Staten bijtreden tot het biljoen bomen initiatief dat hier op het Wereld Economisch Forum gelanceerd werd. Een biljoen bomen, en terwijl we dat doen, zullen we verder sterk leiderschap tonen in het herstel, de groei en het beter beheer van onze bomen en bossen.
Dit is geen tijd voor pessimisme, dit is een tijd voor optimisme. Angst en twijfel zijn geen goede gedachten want dit is een tijd van enorme hoop, vreugde, optimisme en actie.
Maar om de mogelijkheden van morgen te kunnen omhelzen moeten we de altijd terugkerende doemprofeten en hun apocalyptische voorspellingen afwijzen.
Het zijn de erfgenamen van de dwaze waarzeggers van vroeger. Wij hebben er, jullie hebben er, we hebben er allemaal en ze wensen te zien dat het ons slecht gaat, maar we zullen dat niet laten gebeuren.
Ze voorspelden een overbevolkingscrisis in de 1960’s, massale hongersnood in de 70’s en een einde van de aardolie in de jaren 1980.
Deze alarmisten eisen altijd hetzelfde: absolute macht om ieder aspect van ons leven te domineren, om te vormen en te controleren.
Wij zullen radicale socialisten nooit onze economie laten vernietigen, ons land verwoesten of onze vrijheid uitvlakken. Amerika zal altijd een trots, sterk en onwrikbaar bastion van vrijheid zijn.
In Amerika begrijpen wij wat de pessimisten weigerden te zien. Dat een groeiende en bloeiende markteconomie, gericht op de toekomst, de negatieve stemming opheft en creativiteit ontketent, sterk genoeg om iedere uitdaging te overwinnen, iedere uitdaging hoe dan ook.

 
Er was beleefd applaus, ook vast te stellen op de captaties.

Het belangrijkste is uiteraard dat u, waarde lezers, een eigen oordeel vormt, maar voor het geval u dat interesseert wil ik mijn mening niet verborgen houden.

Ik vond het nogal “gechargeerd”. Ik zou dat in een beschaafd gezelschap nooit zo zeggen, maar in Davos misschien wel… Nu ja, Trump is Trump en rekening houdend met zijn gewoontes was het sowieso gematigd. Dit vindt ook Niall Fergusson [1], een ongetwijfeld verstandig man.

Het zal niemand verbazen dat er ook een kanjer van een stille wenk inzat om de Europeanen aan te zetten Amerikaans gas te kopen. Commerçant blijft commerçant.
Dat hij mee boompjes gaat planten is evident. Dat is een typisch emotioneel gebaar naar de “groene” kant toe. Het vraagt weinig moeite, veroorzaakt geen problemen, geen mens kan het controleren en de kosten blijven overzichtelijk. Waarom de Groenen daarin niet tegemoetkomen?

Maar ik vond zijn einde heel sterk, want om wat hij daar zegt gaat het hier in de kern. Hij vat de epische cultuurstrijd die momenteel woedt en beslissend zal zijn voor het pad van homo sapiens in de toekomst, heel precies samen. Uiteraard waren er, zoals altijd als Trump iets zegt of doet, veel meer uiteenlopende reacties dan we zelfs maar kunnen registreren. Ik heb er enkele uitgezocht die de belangrijkste strekkingen representeren.

Robert Habeck, de immens populaire voorzitter van de Duitse Groenen, zegde: „Trump hat mit voll geballter Faust dem Gastgeber ins Gesicht geschlagen“ (Trump heeft met gebalde vuist de gastheer in het gezicht geslagen). Ik vind dat straffe taal. Wellicht heeft de heer Habeck dat zo aangevoeld, maar net daar zit het probleem van dit conflict: wij worstelen met de veronderstelde feitelijkheid van gevoelens. Als de heer Habeck, al dan niet bijgetreden door miljoenen aanhangers, iets op een bepaalde manier aanvoelt betekent dat nog lang niet dat het ook objectief zo is. Maar de heer Habeck en zijn medestanders zien dat, passend in het kader van het postmoderne denken, anders. De aangevoelde agressie is voor hen dus absoluut reëel.
 
Ze voelen zich dan ook volledig gerechtigd tot “zelfverdediging”, ook mét fysiek geweld. Tegelijkertijd schrijven ze bibliotheken vol over “haat”. Hier is maatschappelijk duidelijk iets heel erg uit de hand gelopen, en daarvoor draagt mijn generatie een verpletterende verantwoordelijkheid. Wij hadden een halve eeuw geleden radicaal moeten zeggen: wees eens minder egocentrisch en hou op met die ingebeelde flauwe zever. Jullie waanbeelden zijn zelfs te onredelijk om ze van een kind te accepteren. Maar dat hebben we niet gedaan. We wilden veel te graag modern, breeddenkend en tolerant zijn. We hebben, om geen betere reden, de onredelijkheid een vrijgeleide in de toekomst gegeven en onze kleinkinderen gaan dat moeten uitzweten.

De Tijd rapporteert: “Commissievoorzitter Ursula von der Leyen bracht een wederwoord dat de EU klimaat wél belangrijk vindt.
Mevrouw von der Leyen representeert het Europees politiek establishment als geen ander. Haar verklaring is dan ook karakteristiek voor de klasse die ze vertegenwoordigt: absoluut nietszeggend. Het is interessant dat de EU klimaat belangrijk vindt. Ik vind het klimaat ook belangrijk en de zwaartekracht zelfs nog meer. Dacht mevrouw von der Leyen misschien dat Donald Trump dat niet doet? Maar dat is de vraag toch helemaal niet! Het probleem is of we geloven dat de mens het klimaat significant kan beïnvloeden.
 
De vraag is of we bereid zijn onze beschaving en onze welvaart te verwedden op wankele computermodellen zonder empirische validatie die dat beweren. Die vraag blijkt echter zo confronterend dat tot iedere prijs vermeden wordt ze zelfs maar duidelijk te stellen. We zouden anders de heer Habeck kunnen bezeren! Desondanks wil de leiding van de EU, ook zonder die vraag te stellen, vastberaden de weg van de “green deal” op
.
De Green Deal
 
Het toegangskaartje voor duizend miljard euro zijn ze al aan het bezorgen. Mevrouw von der Leyen heeft nochtans enige ervaring met dingen die ze belangrijk vindt en die door niemand tegengesproken worden als maatstaf voor beleid. Als minister van landsverdediging vond ze – terecht – zwangerschapsuniformen voor vrouwelijke soldaten en kinderopvang in de kazerne belangrijk. Ze heeft, zich op die gebieden concentrerend, hier ook grote vooruitgang geboekt. Ondertussen rijden de Duitse pantservoertuigen niet meer, hun straaljagers kunnen niet vliegen en hun oorlogsschepen niet varen. Hun bijdrage aan de NATO bestaat hoofdzakelijk uit holle beloften die niemand gelooft, maar ook niemand – behalve Trump uiteraard – durft in twijfel trekken. Die dystopie is ondertussen op de schoot van een andere dame gedeponeerd die er duidelijk ook niets van bakt, waarmee helemaal niet gezegd is dat een man onder de gegeven omstandigheden wél een kans zou maken. Daardoor kan Ursula von der Leyen zich nu focussen op andere grote opgaven ...

Met die mevrouw von der Leyen, vooral dan in combinatie met haar kompaan Frans Timmermans, staat ons Europeanen nog een brutaal ontwaken te wachten. En we kunnen ze niet eens tot de orde roepen aan de stembus!
 
En wat denkt een vooraanstaand historicus?

Een laatste stem die ik aan het woord wil laten is die van de redelijkheid. Het verbaast bijna die in dit milieu te horen maar ze was er, in de persoon van Niall Ferguson [1]. De Schot Ferguson, die geschiedenisprofessor in Harvard en Stanford is, kunnen we zonder overdrijving de grootste historicus van dit moment noemen. Het was dus bijna onmogelijk hem niet uit te nodigen, hoewel hij niet in het Davoskader past. Hij heeft klare gedachten en spreekt die duidelijk uit: foei, hoe ongevoelig! Hij vertegenwoordigde hier de vele onderzoekers en intellectuelen die nog altijd de idealen van de Verlichting nastreven, ook als de initiatiefnemers van de conferentie het waarschijnlijk niet zo bedoelden.

Het Duitse Weekblad ‘Die Welt’ stuurde twee van zijn meest ervaren redacteurs, Olaf Gersemann en Holger Zschäpitz, naar Davos om hem een interview af te nemen. Het resultaat werd het artikel: „Merkel hat große Schuld auf sich geladen“ (Merkel heeft grote schuld op zich geladen.)

Ferguson doet zijn reputatie van een even scherpe tong en pen als geest alle eer aan. Hij neemt geen blad voor de mond en toont duidelijk hoe – volgens hem – mevrouw Merkel een voor Duitsland en Europa ruïneuze politiek gevoerd heeft. Hij vertelt waarom Greta Thunberg haar tirade beter in China zou afsteken dan hier. Hij toont waarom hij denkt dat Trump met zijn speech in Davos gelijk had, en hoe Europa op de verkeerde weg is. Hij maakt daarbij duidelijk dat hij Trumps beperkingen zeer goed ziet. Maar die beletten de president blijkbaar niet het juiste te doen.

Tot slot wil ik nog iets aansnijden dat me op verschillende plaatsen in de internationale pers opgevallen is.
 
Sommige zeggen dat “Trump in Davos voor zijn arbeiders sprak.” Anderen noemen hem een “Werkliedenleider” (Labour leader). Wij hebben in ons artikel vier jaar geleden “Volkstribuun” geschreven en zagen die opvatting in de loop van de tijd meer en meer bevestigd. Het zou wel eens kunnen dat Trump zelf die rol in toenemende mate gaat smaken: de heroïsche verdediger van de mensen die Hillary Clinton zo dom neerbuigend “deplorables” (beklagenswaardigen) noemde.

Hij lijkt in ieder geval in de Amerikaanse reus krachten te doen ontwaken die iedereen voor definitief ingeslapen hield. We hebben het laatste daarvan nog lang niet gezien!
 
Aan u waarde lezers om uw eigen mening te vormen.

[1] De historicus Niall Ferguson heeft meer dan een dozijn absoluut lezenswaardige werken gepubliceerd. Hier slechts enkele voorbeelden.
Civilization: The West and the Rest
Penguin
ISBN-13: 978-0141987934
 
Empire: How Britain Made the Modern World
Penguin
ISBN-13: 978-0141987910
 
The War of the World: History's Age of Hatred
Penguin
ISBN-13: 978-0141013824
 
The Ascent of Money: A Financial History of the World
Penguin
ISBN-13: 978-0141990262
 
Indien u, door tijdgebrek, genoodzaakt zou zijn u tot één van Fergusons werken te beperken bevelen we u het volgende aan:
The Great Degeneration: How Institutions Decay and Economies Die
Penguin Books
ISBN-13: 978-0143125525
 
 
In onze bibliotheek
 
 
 
             Pjotrs Dwarsliggers