Print
Hits: 800
 
 
 

Morele verontwaardiging
 
 
 
Waarde lezers,

U herinnert zich ongetwijfeld enkele iconische foto’s die aanleiding gaven tot een massale morele veroordeling.
 
 
 
Het Vietnamese meisje Phan Thị Kim Phúc stond symbool voor de wreedheid van de Amerikaanse napalmbombardementen. Dit is wellicht de meest sprekende én authentieke foto van een onschuldig kind in oorlogsomstandigheden.

Nadien zouden steeds meer emotioneel geladen beelden deel uitmaken van mobiliserende campagnes van humanitaire organisaties. Met steun van de kunstenwereld en de media hadden ze al snel door welk effect één emotioneel geladen beeld kon hebben om de politieke verantwoordelijken te dwingen tot actie. Een voorbeeld daarvan kregen we in Somalië. U herinnert zich ongetwijfeld ook nog het Somalisch uitgemergeld kindje, gefotografeerd ‘op sterven na dood’ liggend in een uitgedroogd decor. Kunstenaars, de UNHCR en NGO’s belaagden Westerse politieke leiders wegens hun ‘schuldig’ toekijken op de humanitaire ramp die zich voltrok in een door burgeroorlog geteisterd Somalië. En ja, ook België steunde de VN oproep om troepen te sturen. Maar na één jaar hielden we het al voor bekeken.

Er ontstond een ‘markt’ voor dergelijke veelzeggende beelden die voortaan elke oproep van humanitaire organisaties ondersteunden. Op internet zijn de foto’s nauwelijks te tellen.
 
 
 
Dat al die ellende ons raakt én ons aanzet tot mededogen en steun is géén punt van discussie, integendeel.
 
 
Tegelijk, op basis van eigen ervaringen met burgeroorlogssituaties (Kroatië en Somalië) weet ik maar al te goed wat oorlogsellende is. En precies door deze kennis weet ik ook dat emoties en ondoordachte interventies die appelleren aan onze moreel besef, helemaal geen duurzame oplossing dichterbij brengen, soms zelfs het tegendeel. En dat is de eigenlijke reden waarom ik deze regels – niet voor de eerste keer - bijeen schrijf.

Niemand, werkelijk NIEMAND is bereid om de oorzaken aan te pakken. Iedereen, werkelijk IEDEREEN, weet nochtans welke de oorzaken zijn en toch gebeurt er ten gronde helemaal niets. De hoofdreden is ook gekend: economische belangen staan in de weg. Dat Afrika, een gans continent, hieraan ten onder gaat deert ons helemaal niet. Dat zou de conclusie kunnen zijn van een grondige evaluatie van onze langetermijnvisie. Immers, door hun beperkt aantal geschoolde ‘landgenoten’ hier te houden, verkleinen we de kans voor die leeglopende landen om ooit zelf nog een leefbare habitat te kunnen ontwikkelen. Alleen al daarom zouden we elke economische migrant moeten terugsturen. Is het niet getuigen van een totaal onbegrip en amoreel eigenbelang wanneer een politiek-correcte elite hier de migranten verwelkomt … omdat we ze economisch nodig hebben om onze levensstandaard te kunnen behouden?

Onze solidariteit werd heel dikwijls voorgesteld als een noodzakelijke boetedoening voor het graaiend kolonialisme waaraan we ons inderdaad schuldig maakten. Maar dat is geen excuus voor de nieuwe potentaten om deze zelfverrijking verder te zetten. En het economisch kolonialisme – momenteel met als actiefste speler China –  zorgt ervoor dat de uitpuilende beurzen van hun lokale zakenpartners – in bijberoep presidenten en ministers – verder gevuld worden. De huidige kolonisatoren hebben nog minder aandacht voor de maatschappelijke noden in de thuislanden dan vroeger, want ze zijn tenslotte alleen maar zakenpartners.

De recente migratiegolf bracht ook beklijvende beelden die helaas niet met dezelfde zorg werden ‘gebracht’ door de media. Het effect vond men zo belangrijk dat de context er minder toe deed. Voorbeeld hiervan was de foto van het dode jongetje liggend aan de Turkse waterlijn. De kritische commentaar die op de publicatie volgde stelde het beeld wat bij, maar de boodschap was vertrokken. We moeten oppassen voor manipulatie in een wereld waar emotie de berichtgeving kleurt.

De oorzaak van zoveel menselijk leed ligt in Afrika, Mexico, het Midden Oosten en alle landen waar wij alleen maar ‘zaken’ mee doen. De economie is mondiaal geworden, de ellende hebben we uitbesteed.
 
 
De wereld op zijn kop
 
 
Laten we even de morele verontwaardiging onder controle houden en enkel pertinente vragen stellen.
 
 
 
1. Is het internationaal recht uit balans?

Sinds het ontstaan van de Volkerenbond en aansluitend de Verenigde Naties heeft de wereldgemeenschap stappen vooruit gezet. Het Handvest van de VN is géén centimeters dik boek vol juridisch jargon. De pocketversie weegt niet meer dan 37 gram. Maar een lichtgewicht zou ik het niet durven noemen. Het is één van de grootste verworvenheden en welllicht de belangrijkste erfenis van WO II (getekend in San Francisco 26 juni 1945). Het zou de basis zijn voor het regelen van internationale geschillen.

Toch is ook deze verwezenlijking gedateerd. Het wou vooral de zwakkeren beschermen maar kende ook een onvoorwaardelijk recht toe aan de onafhankelijkheid van Staten en het verbod op inmenging zo lang de internationale vrede niet in het gedrang komt en er geen misdaden tegen de mensheid worden begaan.

De eerste zwakheid van deze Conventie is dat dit akkoord niet kan voorkomen dat potentaten hun bevolking terroriseren zolang ze maar geen gevaar vormen voor de internationale (regionale) vrede en ze de nodige discretie in acht nemen. Voor dat laatste kunnen ze desgewenst rekenen op de steun van een of ander permanent Lid van de Veiligheidsraad. Dat is de tweede structurele zwakheid.

De talrijke burgeroorlogen waarop de internationale gemeenschap toekijkt, bewijzen dagdagelijks het deficit van het Handvest.

Wil men ooit een einde maken aan de misbruiken van beschermde nationale potentaten, die één van de belangrijkste oorzaak zijn van de migratiestromen, dan zal men ook moeten sleutelen aan de internationale verdragen en aan het Handvest. Deze bedenking geldt ook voor alle overeenkomsten die geen rekening houden met de culturele eigenheid van volkeren. Want meestal ligt daar een bron van onrecht die zorgt voor binnenlandse geweld.
 
2. Zijn militaire interventies het antwoord?

De talrijke militaire VN-vredesmissies hebben slechts heel uitzonderlijk een langdurige vrede kunnen bewerkstelligen. Een van de redenen is dat dergelijke VN-inspanningen heel snel de steun verliezen van de nationale staten die leveranciers zijn van de ‘Blauwhelmen’. Een tweede reden is dat landen Blauwhelmen leveren die niet de miste belangstelling hebben voor het verbeteren van de situatie in het conflictgebied en daar ook weinig of geen inspanningen voor doen. Voor sommige leveranciers van VN-Blauwhelmen speelt vooral de bijdrage die de VN betaalt aan de staat de voornaamste motivatie om troepen te sturen. Goed voor de opdracht is dat geenszins!

De waarheid is dat in een regio of land de toestand alleen genormaliseerd wordt, wanneer de lokale machthebbers daarvoor zorgen. Militaire interventies van buiten uit verergeren alleen maar de situatie, zoals nog maar eens duidelijk werd in Syrië.

Belangrijk is vast te stellen dat buitenlandse steun enkel succes had wanneer één van de wereldspelers de zaak leidde en de misbruiken toedekte. Al het geld dat via de VN doorgesluisd werd naar de conflictgebieden heeft nauwelijks bijgedragen tot een structurele verbetering.
 
3. Zijn economische sancties een alternatief?

Wanneer we alle probleemlanden overlopen die onder meer oorzaak zijn van een massale emigratie, komen steeds weer dezelfde oorzaken naar boven: machtsmisbruik en corruptie door een elite en armoede en weinig kansen voor de bevolking. Die bestrijden met wapens is niet realistisch. Maar potentaten – en daarmee bedoelen we de familieclan of een dictatoriaal regime met zijn ‘nomenclatura’ - daar treffen waar ze het meest gevoelig zijn, hun fortuinen, kan wél rendabel zijn.

Wanneer economische sancties wereldwijd zouden gesteund worden, is de val van een regime dat niet de steun heeft van de bevolking bijna onafwendbaar. Vanzelfsprekend zijn er bezwaren en geen kleine. Dat de bevolking het eerste (tijdelijk) slachtoffer is van dergelijke maatregelen klopt. Maar ze zijn ook (veel langer) slachtoffer van het machtsmisbruik en de corruptie, en daar kunnen we ze niet bij helpen.

Hier hoort een bedenking bij. Waarom zijn de VS in staat om een regime, in casu Iran, zwaar onder druk te zetten door economische sancties terwijl Europa ondanks zijn groter economisch gewicht daar niet in slaagt? Het is dus niet enkel militair dat de EU niets voorstelt, maar over de ganse lijn zwakheid troef is. En dan te bedenken dat de economische koploper, Duitsland niet verder komt dan Turkije om te kopen in plaats van droog te leggen.
 
 
Fake Nieuws helpt niet
 
 
Als afsluiter, nog even terug naar foto’s die appelleren aan onze morele verantwoordelijkheid.
 
Over Mexico las ik zopas nog dat verkiezingen tot niets dienen. Andrés Manuel López Obrador de kandidaat van Links lijkt wel een 'Linkse Trump', zo stond te lezen in DS. Maar een vrouw uit het volk weet het al: er zal niets veranderen. Corruptie en de maffia zullen het dagelijkse leven blijven domineren. De mensen zullen blijven proberen de VS te bereiken om daar desnoods illegaal toch aan de kost te komen.

En wat doe je daartegen? Kinderen opsluiten?

Er zijn beelden en verhalen de wereld rondgegaan die de onmenselijkheid van presidentTrump moeten aantonen. Dat klein wenend meisje aan de grens deed het echt. Kinderen doen het altijd goed: daar zijn biologische en evolutionaire redenen voor.

Een van de problemen van de VS is dat ze veel te veel – onduidelijk geschreven – wetten hebben en te veel advocaten die daarover kibbelen. Er zijn wetten die specifiëren hoe immigranten zonder visa aan de grens te behandelen zijn. Die schrijven voor dat ze tijdens het onderzoek door de immigratiediensten opgesloten moeten blijven. Ik neem aan dat het hier over een redelijke voorzorgsmaatregel gaat die zeker op ervaring steunt. Er zijn ook wetten die bepalen hoe kinderen moeten behandeld worden. Die specifiëren dat kinderen niet opgesloten mogen worden.

Nu ben je immigratieambtenaar aan de Mexicaanse grens en er komt een moeder met een klein kindje op de arm en zonder de nodige papieren aangewandeld. Begin maar: wat je ook doet is verkeerd! Wat die mensen dus meestal doen is de moeder samen met kind in de gesloten ruimte brengen voor onderzoek. Daar staan dan echter altijd wel een paar ‘activisten’ met camera’s die documenteren: “Ze sluiten kinderen op!”. Er is altijd wel zo’n peuter die nieuwsgierig en een beetje verward door de tralies naar buiten kijkt. Dat levert prachtige foto’s op.

Of de ambtenaren doen het anders. Ze brengen de kinderen in een andere ruimte. Dan brullen diezelfde activisten: “Ze scheiden de kinderen van hun ouders!”

Of de ambtenaar probeert het, zoals in dit geval, heel humaan te regelen en hij sluit – de wet negerend! – niemand op. Hij had dat gekund: zijn auto bood daarvoor de mogelijkheid. Dan moest de moeder wel even het kindje neerzetten om gefouilleerd te worden. Sommige kinderen beginnen als ze op de grond gezet worden hartverscheurend te wenen. Dat deed ook de kleine Yanela Varela. Het doorzoeken duurde twee minuten. Daarna nam de moeder het kind terug op de arm en het weende niet meer. Moeder en kind werden dan wel samen naar een gesloten instelling gebracht in afwachting van de behandeling van de asielaanvraag.
 
 
 
Maar in die twee minuten had de fotograaf afgedrukt en de foto ging de wereld rond, als ‘bewijs’ voor iets dat helemaal niet klopt maar iedereen wil geloven: “Trump is een onmens!”. Time gebruikte die foto voor haar ‘cover’, ook op een vreselijk tendentieuze manier. Trump is inderdaad een onuitstaanbare vlegel, maar hier heeft hij gewoon niets mee te maken.
Ook de fotograaf treft geen schuld. Hij heeft geprobeerd te vertellen wat er rondom die foto echt gebeurde: niemand was geïnteresseerd!

Der Spiegel bracht het hele verhaal, hoewel doorgaans zeer ‘progressief’, af en toe toch ook nog een beetje zakelijk. Het verbaasde desondanks dit artikel, dat de modus operandi van de nieuwsmanipulatie wel heel expliciet toont, op de website van dit magazine te vinden. Ze hebben hun ‘vergissing’ wel snel ingezien. Na nog geen uur was dit artikel van de website verdwenen, en vervangen door het meer politiek correcte: "US-Behörden halten Familien weiterhin getrennt - Wo ist Papa?"

Een dwarsligger reageerde zo: Je kunt gewoon niks meer geloven van wat de media verkondigen. Ze zijn vrijwel uitsluitend betrokken partij geworden en verwaarlozen hun taak als objectieve berichtgevers.
Toch wil ik daar iets aan toevoegen: Precies omdat ze zo schaars zijn moeten we de journalisten die hun werk wél goed doen appreciëren.

Beste lezers,
Ik hoop dat u deze dwarse gedachten leest zoals ze bedoeld zijn: als een hersenprikkel!
 
 
Nieuw in onze bibliotheek
 
 
In de reeks over de vervanging van de F-16 gevechtsvliegtuigen vroegen we een Nederlands lid van het Defensieteam om onze lezers te vertellen hoe Nederland kwam tot de keuze voor de F-35A. Voor sommige Belgische opiniemakers en beleidsmensen - die duidelijk niet gebeten zijn om te weten - volstaat het dat Nederland koos voor de F-35A om dat ook te doen. Zélf weten is onze boodschap!
 
 
 
             Pjotr's Dwarsliggers