Print

zilverfondslogoHerman Deweerdt: HET GROOTSTE VOLKSBEDROG SEDERT WO II. Het Zilverfonds werd opgericht in 2001 met als doel: “Reserves aan te leggen teneinde het mogelijk te maken om in de periode tussen 2010 en 2030 de extra-uitgaven op het vlak van de diverse wettelijke pensioenstelsels ten gevolge van de vergrijzing te financieren”. (art 14).


Werkwijze

Een voorbeeld. Als de overheid 500 miljoen krijgt van de Nationale Bank als haar deel in een uitzonderlijke winst, dan laat zij dat geld overschrijven naar een bankrekening van het Zilverfonds. Het Zilverfonds schrijft dit geld nog dezelfde dag over naar de Schatkist en krijgt in ruil een speciaal overheidspapier genoemd “Schatkistbons – Zilverfonds”. De schatkist gebruikt dit geld om de uitgaven van de lopende begroting te betalen. Dan is het geld weg. Wat overblijft is een papier bij het Zilverfonds waarop staat dat de Schatkist het geld zal terugbetalen op de afgesproken vervaldatum (na 2010) met inbegrip van alle gecumuleerde interesten. Het Zilverfonds (een overheidsorganisatie) heeft dus een schuldvordering t.o.v. de Schatkist. De Schatkist (een overheidsorganisatie) heeft voor hetzelfde bedrag een schuld t.o.v. het Zilverfonds. Om een onbegrijpelijke reden staat Europa toe dat voor de berekening van de overheidsschuld volgens de Maastrichtnorm deze schuldvordering van het Zilverfonds mag afgetrokken worden van de Bruto overheidsschuld. Dus: de 500 miljoen wordt uitgegeven, het Zilverfonds heeft nog een tegoed van 500 miljoen van de toekomstige belastingbetalers en de schuld vermindert met 500 miljoen. Wie dit niet knapt vindt is van slechte wil.

Maar het kan nog veel mooier. Vervang in voorgaand voorbeeld de 500 miljoen door 5 miljard, zijnde het bedrag dat de overheid ontvangen heeft bij de overname van het Belgacom pensioenfonds. Hiervan werd 3,6 miljard uitgegeven in 2003 en 1,4 miljard in 2004. Het besluit is hetzelfde maar bovendien wordt de begroting vanaf 2004 ieder jaar extra belast met een deel van die 5 miljard die moet betaald worden voor de overgenomen pensioendossiers van Belgacompersoneelsleden.

Dit hersenspinsel van paars (Liberalen, Socialisten en Groen) onder leiding van de gevleugelde G. Verhofstadt en met de enthousiaste medewerking van de minister van begroting J. Vande Lanotte, lag al van vóór de start zwaar onder vuur. Er tekenden zich snel twee kampen af: de gelovigen voor wie het Zilverfonds zeer waardevol was voor de betaling van de toekomstige pensioenen; de ongelovigen voor wie het Zilverfonds niets voorstelde. We hebben uit beide kampen enkele meningen bij elkaar gesprokkeld.

De ongelovigen


De gelovigen

Reacties naar aanleiding van de aankondiging om het Zilverfonds op te doeken.

In november 2014 heeft minister Van Overtveldt de opheffing aangekondigd. Op 27 mei 2016 heeft de federale ministerraad een voorontwerp van wet goedgekeurd waarin de opheffing staat van het Zilverfonds.


Besluit

  1. Er zit geen geld in het Zilverfonds. Het geld dat er vanaf de oprichting naar toe gegaan is werd dezelfde dag overgeschreven naar de Schatkist. Deze heeft het geld dan gebruikt om de uitgaven van de begroting te betalen.
  2. Als men eenzijdig kijkt naar het Zilverfonds kan men beweren dat het Zilverfonds op 31 december 2015 een tegoed had van 21,529 miljard op de Schatkist. Als men anderzijds ook kijkt naar de Schatkist stond er op dezelfde datum een schuld van 21,529 miljard aan het Zilverfonds. Globaal bekeken is er bij de overheid niets (0,00 euro) voorzien voor de betaling van de toekomstige pensioenen. Het bedrag van 21,5 miljard is gesplitst over 22 papierkes. Hier zijn vier personeelsleden mee bezig. Er is een raad van Bestuur van 10 personen. Het jaarlijks verslag, nagezien door een revisor, getuigt van een ernst die om te huilen is als men beseft welke klucht hier opgevoerd wordt. Kostprijs? Jaarlijks 120.000 euro, toch waanzinnig veel voor niets.
  3. De bedragen in het Zilverfonds hebben als enige betekenis dat ze aangeven met hoeveel de overheidsschuld kunstmatig werd verminderd. Kunstmatig omdat voor de bepaling van de overheidsschuld volgens de Maastrichtnorm de werkelijke overheidsschuld t.o.v. de schuldeisers mag verminderd worden met het bedrag van de Schatkist-Zilverfonds certificaten.
  4. Het Zilverfonds is echter nog veel erger dan een lege doos. Zelfs indien de Schatkistbons-Zilverfonds in de toekomst zouden terugbetaald worden door de Schatkist (dank zij begrotingsoverschotten, besparingen, belastingen of nieuw leningen) dan kan het Zilverfonds dit geld maar besteden aan pensioenuitgaven op voorwaarde dat de overheidsschuld dan lager is dan 60 % van het bbp (art. 30). Op deze voorwaarde werd zeer zelden gewezen, uiteraard ook niet door degenen die hun eigen leugens geloofden. Deze eis is er gekomen op vraag van Europa toen ze daar nog niet helemaal gek waren. Voor de schijnvertoning van het Zilverfonds wilden ze nog even de ogen dichtknijpen. Maar als het echt zou worden moest eerst de schuld drastisch verminderd worden. Vandaag wil dit zeggen dat er nog eerst 180 miljard begrotingsoverschotten moeten gerealiseerd worden; dus tientallen miljarden besparingen in combinatie met Chinese groeicijfers. Praktisch: de doos van het Zilverfonds kon niet en kan niet gevuld worden tegen de dag dat het nodig is.
  5. De pensioenen worden niet betaald met psychologie en pedagogie. Het goedpraten van het Zilverfonds als een psychologische spaarpot met een belangrijke pedagogische functie, als een waarborg voor de toekomstige pensioenen met levensbelangrijke ingebouwde garanties, als een instrument dat zou zorgen voor budgettaire zelfdiscipline, was politieke prietpraat van het laagste niveau.
  6. Om bovenstaande redenen heb ik al vroeger het Zilverfonds het grootste volksbedrog sedert de 2e wereldoorlog genoemd. Dat uitgerekend de socialisten hier de voortrekkers van waren maakt de pijn onverdraaglijk. Het opheffen van het Fonds zal de geschiedenis niet doen vergeten.

Herman Deweerdt

gastauteur

werd reeds gepubliceerd in 'Doorbraak'.