DRONES: We zien ze vliegen

De discussie naar aanleiding van de PANO uitzending over drones blijft vragen oproepen waarover met geen woord werd gerept in de PANO-reportage.

De discussie naar aanleiding van de PANO uitzending over drones blijft vragen oproepen. Meer zelfs, het is een geschikt moment om even stil te staan bij de recente ontwikkelingen van de dronetechnologie waarover met geen woord werd gerept in de PANO-reportage.

De voornaamste conclusie van deze VRT-uitzending kon eenvoudig zijn:

We weten het niet

Dat zowel de defensieminister als de Stafchef van Defensie gebruikt maakten van de plotse aanwezigheid van 'UFO’s'  boven België is wellicht om hun aankoopbeleid te rechtvaardigen.

Is er iemand bij Defensie die echt denkt dat Rusland belang heeft bij het stimuleren van de EU-defensiecapaciteiten? Wanneer er één iemand voordeel haalt uit al die oorlogsretoriek dan is het de Defensie-industrie. Maar ook dat wéten we niet!

Had het niet veel geloofwaardiger geklonken, mochten ze gewoon verklaard hebben dat “we het niet weten”? Ze hadden daarbij kunnen verwijzen naar de reacties in de omliggende landen waar men wél tot deze conclusie kwam.

Vragen die er wél toe doen

De PANO reportage bleef hangen in verdachtmakingen over vriendjespolitiek en dure aankopen, terwijl veel grotere problemen niet aan bod kwamen.

Is het wel verstandig om overhaast wapensystemen te kopen die technologische zeer snel evolueren waardoor elk systeem riskeert om binnen enkele maanden/jaren voorbijgestreefd te zijn?

Wat we in Oekraïne nu zien, is een zeer snelle technologische evolutie van drones die van groot belang zijn voor de militaire grondoperaties. Het wordt tijd dat de soldaten van de grondoorlog  - waar wel verschrikkelijk veel slachtoffers worden gemaakt - meer prioriteit en aandacht krijgen in de noodzakelijke opwaardering van de krijgsmacht.

Zou het daarom niet beter zijn om in de EU de evolutie van de dronetechnologie te ondersteunen, in plaats van elk land weer zijn eigen ding te laten doen? Voor België komt daarbij dat de financiële situatie zorgen baart en geldverspilling voor defensie moet voorkomen worden.

Een woordje uitleg:

“Drone” is een containerbegrip. De nieuwste drones zijn zeer divers, en dat is een ernstig probleem. Deze onbemande systemen brengen ons naar "star wars". Door de inzet van drones vervaagt de ‘frontlijn’ en wordt het een ‘frontzone’ die 50 tot wel 100 km diep kan zijn.

Ten tijde van de aankoop van de F35 was al sprake van ‘zwermen drones’ die de dure luchtverdedigingscapaciteiten te boven gaan. Het probleem met drones is enerzijds de gelaagdheid en anderzijds het objectief, en dat maakt het lastig. In die context zijn gevechtsvliegtuigen (F35) en ballistische raketten géén goede investering.

Het is een kat-en-muis spel geworden: nadat Oekraïne een akoestisch detectiesysteem in gebruik nam, schakelde Rusland over op stille elektrisch aangedreven varianten.

Momenteel is een nieuw detectiesysteem aan de orde: een multi-spectrale detectie. En laten we wel wezen, het einde van deze technologische evolutie is nog niet in zicht. In dergelijke situaties wordt overhaasting zonder twijfel ook  geldverspilling. 

Toen Defensieminster Francken ooit zei dat we niet moeten denken dat er Russische tanks in Brussel zullen staan, zou het getuigen van wijsheid om ook nu de drone-hype niet te misbruiken als rechtvaardiging om zo snel mogelijk zo veel mogelijk geld uit te geven.

Een gelaagde luchtverdediging

De Stafchef Defensie heeft terecht al gewezen op de gelaagdheid van een luchtverdediging.

Over de rol van de F-35 in de ‘gelaagde verdediging’ hebben we vooral vragen.

Immers, de F-35 is een aanvalsvliegtuig dat ontworpen werd om ingezet te worden tijdens de eerste aanvalsfase in een zwaar verdedigd vijandelijk luchtruim. Het vliegtuig is pure overdaad voor de inzet in het bevriende NAVO-luchtruim. Daarenboven is de F-35 niet geschikt voor ‘Close air support’ (CAS) tijdens grondoperaties.

Over de F-35 schreven onze defensiespecialisten in 2015 al het volgende:

De stealt- eigenschappen van de F35 zijn op dit ogenblik inderdaad een enorm, zelfs beslissend, voordeel. Dat is heel zeker. Dat voordeel zal echter met de tijd afnemen en, nog tijdens de levenssduur van het toestel, zelfs helemaal verdwijnen. Dat is ook heel zeker.

Vandaag is niet alleen de onzichtbaarheid maar ook de mogelijkheden van allerlei onbemande vliegtuigen/raketten/dronen zo geëvolueerd dat het ook technologisch moeilijk te begrijpen valt waarom men nog F-35’s bijbestelde.

Nog meer op komst

Momenteel verschillen dronen met straalaandrijving nog weinig van de dure kruisraketten. Alle technologieën beginnen in elkaar te passen wat de – detectie én afweer- nog moeilijker zal maken. Misschien kan de F-35 als vliegende computer hierbij helpen maar dan volstaan wel veel minder exemplaren.

Ondertussen lazen we dat Oekraïne erin slaagde om een ‘combat drone’ te besturen via een operator die zich op meer dan 1.240 miles bevond. Wanneer Oekraïne zijn technologische voorsprong kan behouden, zou dat wel eens kunnen volstaan om Rusland te dwingen tot redelijke onderhandelingen. 

De wens van De Wever om de EU te laten meepraten is niet gediend met oorlogstaal, waar zowel Defensieminister als Stafchef Van Sina zich aan bezondigen. 

Dat er nog meer vernieuwing op komst is door de militarisering van de ruimte is een bijkomende reden voor de NAVO én de EU om niet te wedden op één (in aankoop en gebruik) zeer duur wapensysteem. 

Het vermijden van een (zeer dure) militarisering van de ruimte is van nog groter belang voor de EU.

Méér samenwerking

Het is geen geheim dat N-VA met premier De Wever liefst van al wil samenwerken met Nederland, ook al lijkt de huidige situatie eerder zo dat wij het kleine broertje blijven en de macht in Nederland blijft. Dat is overigens niet alleen het geval voor defensie.

In het licht van de huidige dronesevolutie is het aangewezen om ook initiatieven te nemen voor een ruimere samenwerking met andere EU-lidstaten. Voor de EU-luchtverdediging – zonder grenzen – zouden de kleinere lidstaten gezamenlijk een wezenlijke bijdrage kunnen leveren in het volledige spectrum van de defensieve luchtverdediging. Nu worden ze weggedrukt door de dominerende landen (Duitsland en Frankrijk).

Laten we vooral bescheiden blijven.

„Wer Großes will, muß sich zusammenraffen;
In der Beschränkung zeigt sich erst der Meister,
Und das Gesetz nur kann uns Freiheit geben.”

 Johann Wolfgang Goethe

Johann Wolfgang Goethe