F35's bijkopen is de wapenwedloop negeren

Infrarood signatuur F-35 (publicatie VRT News)

Waarom de F-35’s geen antwoord zijn op een toekomstige oorlogsdreiging

Waarom de F-35’s geen antwoord zijn op een toekomstige oorlogsdreiging

De Tijd publiceerde onlangs een artikel over de keuze om bijkomende F35’s te kopen. Het geld is er, maar de betaling is voor later. De conclusie van dit artikel is dat het de verkeerde keuze is omdat de geostrategische en militair-strategische evolutie sinds de F-35 werd ontworpen – zo’n dertig jaar geleden – fundamenteel gewijzigd is. Onder meer omdat door de militarisering van de ruimte de onontbeerlijke burgerlijke én militaire satellieten kwetsbaar zijn voor satellieten die aanvallen uitvoeren vanuit de ruimte. Recent nog wezen Amerikaanse militaire kringen erop dat China reeds aanvalssatellieten in de ruimte uittestte die ons doof, stom en blind kunnen maken.

Theo Francken zelf beweerde dat die aankoop  essentieel is voor het luchtoverwicht. En blijkbaar is het aantal vliegtuigen waarover België moet beschikken een  NAVO-beslissing. Sinds wanneer is dat zo? Mij lijkt het op een  afwentelen van de eigen verantwoordelijkheid. Misschien hoeven we dan ook geen parlementaire defensiecommissie meer te hebben.

Is daarmee het nog te voeren parlementaire debat alleen nog schone schijn, nepdemocratie?

Toen in 2018 de regering koos voor de F-35A als opvolger van de F-16 was er al discussie over de kwaliteiten van dit toestel. Het grote voordeel zo vertelde ons de verantwoordelijke voor de EU-markt van Lockheed Martin en de Luchtmacht  was de onzichtbaarheid (stealth) voor de tegenstrever. Die onzichtbaarheid is inderdaad in front zeer effectief, maar kan niet verhinderen dat de F35 op twee andere manieren wél zichtbaar blijft:

Via VHF (lange golflengte) radars die van boven, zoals bv. de AWACS, neerkijken op het vliegtuig is de F35 zoals alle vliegtuigen zichtbaar maar waarschijnlijk niet met een voldoende precisie om die neer te halen.

F-35 Miserabile aerodynamica

De vormgeving van de F35  aërodynamisch zeer slecht is waardoor de F35-romp zeer heet wordt en  oplicht als een kerstboom in het infraroodspectrum. Die infraroodsignatuur is uniek en daardoor gemakkelijk te identificeren. Als structureel nadeel kan dit tellen!

Het recente antwoord daarop is dat elke F35 zal kunnen beschikken over enkele wingman (drones) die een inkomende raket met infraroodzoeker kunnen vernietigen. Dat klinkt mooi maar gezien de beperkte lading die binnen de romp kan meegenomen worden betekent dit nog minder capaciteiten voor de al zeer beperkte lading aanvalswapens.

De wapenwedloop in de ruimte is een nog veel grotere bedreiging voor zowel militaire als burgerlijke capaciteiten die afhankelijk zijn van satellieten.

China heeft volgens Amerikaanse bronnen zijn Tiangong-ruimtestation in een baan om de aarde al geconfigureerd voor zowel militaire als civiele missies. Een van de modules kan zowel zeer kleine satellieten lanceren die onderscheppingsmissies kunnen uitvoeren als satellieten met krachtige laser- of microgolfwapens die satellieten in meerdere banen om de aarde kunnen vernietigen. Zou Rusland niet meedoen aan die wapenwedloop?

De recente demonstratie van Chinese onderscheppingscapaciteiten in de ruimte, waarbij een satelliet een andere vastgrijpt en verplaatst naar een onbruikbare baan, die door Amerikaanse militaire autoriteiten werden waargenomen, is een indicatie dat Peking op weg is om met een ruimtecapaciteit op te bouwen waartegen de F35 géén verhaal heeft. Door gevoelige Amerikaanse militaire satellieten als doelwit te nemen, kan China ons doof, stom en blind maken, nog voor de oorlog begint. Wedden dat ook Rusland daarvan zal kunnen gebruik maken?

Burden sharing is een non argument

Dat we ook een deel van de risico's moeten dragen voor de Amerikaanse nucleaire paraplu is verdedigbaar. Maar met de bestelde 34 exemplaren is daaraan voldaan. Als die 34  exeplaren niet zouden volstaan moeten we ons toch ernstige vragen stellen over de beschikbaarheidgraad van de F-35.

Wie in NAVO-verband werkelijk zijn deel van de verantwoordelijkheid (burden sharing was hét argument voor de keuze van de F-35) wil opnemen, zorgt dat aan de (imaginaire) frontlijn voldoende mensen staan met het beste materieel en een luchtafweersysteem dat het eigen luchtruim maximaal beveiligt. Dáár én onder de burgers vallen de meeste slachtoffers, niet in de lucht. Trouwens de huidige stafchef laat al uitschijnen (in HLN) dat upates missen (ongewild of wegens te duur) zodat ze helemaal niet meer toe zijn aan burden sharing, geen probleem is. 

 De echte vraag over de F-35's is: Of dit de juiste investering is in het licht van de veranderende geopolitieke en militair-strategische context? Het antwoord daarop is ‘neen’. 

 Een democratisch debat over defensie lijkt pure tijdverspilling nu zowel de premier als de defensieminister ‘beslist hebben (of zich verschuilen achter NAVO-eisen) om nog bijomende F35 te kopen’. Dat igaat in tegen onze zo geprezen democratische waarden.

De wapenwedloop is intenser dan ooit

Dat onze piloten zich op Luke Air Force Base in de VS gedurende zes maanden als ‘ Top Gun piloten’  mogen uitleven,  maakt van hen fervente promotoren voor die exclusieve situatie die slechts de VS kunnen bieden. Vooral omdat ze weten dat het in België meestal trainen wordt op simulatoren. 

Generaal Geert De Decker, chef van de Belgische luchtmacht verklaarde aan de meegereisde journalisten: “Met de F35  hebben we opnieuw een voorsprong van jaren op Rusland.” Dat zou kunnen maar hoelang die voorsprong zal blijven duren kan ook hij niet voorspellen. Binnen hooguit tien jaar zal er in elk geval nog veel veranderen. Wat zullen we dan de resterende dertig jaar doen met de F-35's? Misschien kunnen we die dan ook weggeven net zoals we onze F-16’s - die we zelf als totaal verouderd afschreven om plaats te ruimen voor de F-35 - wel goed genoeg zijn voor het in oorlog zijnde Oekraïne. Daar zullen ze in een defensieve rol (eigen luchtruim) nog goede diensten kunnen leveren.

Volgens Defensiestafchef Vansina (HLN) is er geen Amerikaanse  'kill switch' knop die de F-35 aan de grond houdt. Een gewezen gevechtspiloot reageerde echter: "Maar weet dat er méér dan 10 miljoen software lines in de computers van de F35 zitten, waartoe alleen de Amerikanen toegang hebben en de Israëliers. En dan beweren dat er géén intelligente "software bugs" inzitten terwijl Ze mogen er zelfs niet in kijken. En die hebben de Amerikanen er zeker in zitten om de systemen te kunnen degraderen in exportversies. Dan spreken we nog niet over de ALIS/ODIN logistieke software die kan beletten dat er wisselstukken "available" zijn voor wie men niet wil."  

Wie goed leest wéét dat we geen éigenaars worden maar enkel het vruchtgebruik van de F-35 kopen.

In HLN stelt Stafchef Vansina volgende vraag: “Waarom moeten 350 miljoen Amerikanen de veiligheid van een continent met 550 miljoen mensen betalen?” 

Inderdaad, op het eerste zicht lijkt dat onterecht. Alleen is dat het gevolg van hun eigen keuze voor een wereldhegemonie, met 800 militaire installaties wereldwijd. Dat Europa een wingewest is van de VS en al decennialang militair materieel koopt in de VS mag ook eens in rekening gebracht worden. Dat de VS altijd - niet alleen Trump - de EU politiek behandelde als een onderdanige slaaf, bewijzen we elke keer opnieuw door bij hen wapens te kopen. En nu komt erbij dat de Luchtmacht als dusdanig moet vervellen en dat stuit blijkbaar op groot corporatistisch verzet. Er zijn belangrijker prioriteiten voor een volwaardige veiligheid en Defensie.

update 8 mei 2025